Name: مثنوی معنوی - دفتر سوم- براساس تصحیح سید حسن میرخانی - مولانا جلال الدین محمد بلخی رومی
Availability: InStock
Author: مولانا جلالالدین محمد بلخی رومی

مثنوی معنوی - دفتر سوم

45

گر نبودی لافِ زشتت ای گدا *** یک کریمی رحم افکندی به ما
🔹 ور نمودی عیب و کم کردی خَفا *** هم بُدی مهمانی یک آشنا
راست گر گفتیّ و کج کم باختی *** یک طبیبی داروی ما ساختی»¹
----------
گفت حق که: «کج مَجُنبان گوش و دُم *** ”یَنفَعَنَّ الصّادِقینَ صِدقُهُم“²
کهف اندر کژ مَخُسب ای مُحتَلِم *** آنچه داری وا نَما و ﴿فَاسْتَقِم﴾³
ور نگویی عیبِ خود، باری خَمُش *** از نمایش وز دغل خود را مکُش»
🔹 بر سِبالِ چربِ خود تکیه مکن *** ز‌آنکه گربه بُرد دنبه بی‌سُخُن
گر تو نقدی یافتی، مَگْشا دهان *** هست در ره سنگ‌های امتحان
سنگ‌های امتحان را نیز پیش *** امتحان‌ها هست در احوالِ خویش
گفت یزدان: «از ولادت تا به حَین *** یُفتَنونَ کُلَّ عامٍ مَرَّتَین»⁴
امتحان بر امتحان است ای پسر *** هین به کمتر‌امتحان خود را مخر
🔹 ز امتحاناتِ قضا ایمن مباش *** هان ز رسوایی بترس ای خواجه‌تاش
آمِن بودنِ بَلعَمِ باعور که امتحان‌ها کرد حضرت [حق] او را، و از آن‌ها روی‌سپید آمده بود⁵
بَلعَمِ باعور و ابلیسِ لَعین *** ز امتحانِ آخِرین گشته مَهین
🔹 ز‌آنکه بودند ایمن از مکرِ خدا *** کامتحان‌ها رفت اندر ما مَضیٰ
🔹 عاقبتْ رسوایی آمد حالشان *** هم شنیده باشی از احوالشان
او به دَعوی میلِ دولت می‌کند *** معده‌اش نفرینِ سَبلت می‌کند:
«کآنچه پنهان می‌کند، پیداش کن *** سوختْ ما را، ای خدا رسواش کن!»⁶
جمله اجزای تنش خَصمِ وی‌اند *** کز بهاریّ لافَد، ایشان در دِی‌اند
1. . نسخۀ قونیه:
  ور نمودی عیب و کم کژ باختی *** یک طبیبی داروی او ساختی.
2. . سوره المائده آیه 119؛ «خدا فرمود: این روزی است که صدق و راستی، به راست‌گویان سود می‌بخشد... .»
3. . سوره هود آیه 112؛ «پس استقامت کن همانطور که به‌تو امر کرده‌اند.»
4. . سوره التوبه آیه 126.یُفتَنون...: سالی دو بار امتحان می‌شوند.
5. . اصلاح‌شده براساس نسخۀ قونیه. میرخانی: ایمن بودنِ بَلعَمِ باعور که امتحان‌ها کرد حضرتِ عزّت او را، و از آن‌ها رو سیاه آمد.
6. . این بیت با بیت قبل براساس نسخۀ قونیه جابه‌جا شد.