
مثنوی معنوی - دفتر سوم
براساس تصحیح سید حسن میرخانی
دفتر سوم از کتاب شریف «مثنوی معنوی» از آثار نفیس و گرانسنگ مولانا جلالالدین محمد رومی بلخی است که با تصحیحی بر متن مصحَّح مرحوم سیدحسن میرخانی، به ساحت طالبان علم و معرفت تقدیم میگردد. برخی از مهمترین موضوعات مندرج در این دفتر: - غیرت خداوند نسبت به اولیای الهی. - تقدّم توفیق الهی بر اعمال صالح بندگان. - عشق مُحِب، تمامی آثار محبوب را. - ترجیح علم و یقین بر ظن. - صبر اولیا بر قضای الهی و درخواست نکردن رفع آن. - جبر و تفویض. - فلسفۀ بلاها. - فلسفۀ دوریگزیدن انبیا از خلائق.
مثنوی معنوی - دفتر سوم
90گفت: «رو، نه تو رَهی نه آینَهت *** دائماً در بُغض و کینیّ و عَنَت جامۀ خوابِ مرا رو گُستَران *** تا بخُسبم؛ که سرِ من شد گران» زن توقّف کرد، مردش بانگ زد: *** «کِای عَدو، زوتر، تو را این میسزد» در جامهخواب افتادنِ استاد و نالیدنِ او به وهمِ رنجوری
جامهخواب آورْد و گسترْد آن عجوز *** گفتْ امکانْ نیّ و باطنْ پُر زِ سوز: «گر بگویم، متّهَم دارد مرا *** ور نگویم، جِدّ شود این ماجرا» فالِ بدْ رنجور گردانَد همی *** آدمی را که نبودَهستش غمی قولِ پیغمبرْ قَبولُهْ یُفْرَضُ: *** «إنْ تَمارَضتُمْ لَدَینا، تَمرَضوا»1 «گر بگویم، او خیالی بر زند: *** ”فِعل دارد زن؛ که خلوت میکند مر مرا از خانه بیرون میکند *** بهرِ فِسقی، فعل و اَفسون میکُند“»2 جامهخواب افکنْد و استاد اوفتاد *** آهْ آه و ناله از وی میبِزاد کودکان آنجا نشستند و نهان *** درس میخوانْدند با صد اَندُهان: «کاین همه کردیم و ما زندانیایم *** بَد بنایی بود و ما بَد بانیایم 🔹 هین دگر اندیشهای باید نمود *** تا از این مِحنَت فَرَج یابیم زود» دوم بار در وهم افکندنِ کودکانْ استاد را که او را از قرآن خواندن صُداع آید و دردِ سر افزاید
گفت آن کودک که: «ای قومِ پسند *** درس خوانید و کنید آوا بلند» چون همیخواندند، گفت: «ای کودکان *** بانگِ ما استاد را دارد زیان دردِ سر افزاید استا را ز بانگ *** ارزد این کاو درد یابد بهرِ دانگ؟!» گفت استا: «راست میگوید، رَوید *** دردِ سر افزون شدم، بیرون شَوید» - . کنزالعمّال ج 3 ص 456؛ رسول خدا صلّی اللٰه علیه و آله و سلّم فرمود: «لا تَمارضوا فتَمرَضوا و لا تحفَروا قُبورَکم فَتَموتوا؛ خود را به مریضی نزنید که مریض خواهید شد، و قبرهای خود را حفر ننمایید که خواهید مرد.»
پذیرش کلام پیامبر صلّی اللٰه علیه و آله و سلّم واجب است که فرمود: «اگر خویش را پیش ما به مریضی بزنید مریض خواهید شد.» - . فعل: مکر.
- . کنزالعمّال ج 3 ص 456؛ رسول خدا صلّی اللٰه علیه و آله و سلّم فرمود: «لا تَمارضوا فتَمرَضوا و لا تحفَروا قُبورَکم فَتَموتوا؛ خود را به مریضی نزنید که مریض خواهید شد، و قبرهای خود را حفر ننمایید که خواهید مرد.»
