قواعد فقهیه ج2

نظر مؤلف محترم قدّس سرّه دربارۀ حقّ التألیف (ت)

حاکمیت مستقل عقل نسبت به موضوعات عرفی

 وقتی که مدار و حدود موضوع برای عرفیت امری اثبات شد و دخول آن امر تحت آن ملاک کلی مشخص شد، حتی اگر ما آیۀ ﴿وَأۡمُرۡ بِٱلۡعُرۡفِ﴾ را نداشتیم، چون عقل آن را معروف می‌داند و در این تشخیص ملاک، مستقل است آن‌وقت از باب کُلُّ ما حَکَمَ بِهِ العَقلُ حَکَمَ بِهِ الشَّرعُ، حکم شرع هم در اینجا ساری و جاری می‌شود؛ چه برسد به اینکه ما دلیل نقلی هم مثل ﴿وَأۡمُرۡ بِٱلۡعُرۡفِ﴾¹ و ﴿يَأۡمُرُونَ بِٱلۡمَعۡرُوفِ﴾² و امثال‌ذلک داریم.

 بنابراین ما به هر قضیۀ عرفیه‌ای که عرف حاکم به عرفیت آن است نمی‌توانیم عمل بکنیم و هم‌چنین به هر قضیۀ منکری که عرف حاکم به منکریّت آن است نمی‌توانیم تمسّک کنیم، مگر اینکه این دو قضیه داخل در تحت آن ملاک عقلی کلی خودش دربیاید.‌

اللَهمّ صلّ علیٰ محمّدٍ و آلِ محمد