قواعد فقهیه ج2

 یکی از موارد دیگر اجرای این قاعده، در باب کتمان شهادت است. در یک روایت داریم که باید شهادت را ادا بکنید گرچه ضرری بر برادرت باشد؛ یعنی آن ضرر بر برادرت نباید باعث بشود که شما از آن شهادت دست بردارید. این روایت در من لا یحضره الفقیه است:

و رُوِیَ عَن علیّ بنَ سُوَیدٍ قال: قلتُ لِأبی‌الحسنِ الماضی علیه السّلام: یُشهِدُنی هٰؤلاءِ علیٰ إخوانی. قال: «نَعَم، أقِمِ الشّهادةَ لَهُم و إن خِفتَ علیٰ أخیک ضَرَرًا.»¹

«می‌گوید: افرادی که جزء دار و دستۀ همین حکومتی‌ها هستند من را به شهادت علیه برادرانم می‌طلبند. حضرت فرمودند: ”بله، شهادت به نفع آنها بده ولو اینکه می‌ترسی بر برادرت ضرری وارد شود.“»

این روایت دلالت می‌کند که یکی از شیعیان اشتباهی کرده است. انسان نباید در این مسائل پایش را کنار بکشد و کتمان شهادت کند؛ بلکه گرچه ضرری بر برادرت می‌رسد، ولی باید بروی ادای شهادت بکنی، چون خود این کتمان شهادت تو موجب ضرری کلی خواهد شد که عبارت است از ضرر بر تشریع و ضرر بر تشیّع و ضرر بر اسلام، و این ضرر از ضرر بر یک برادر تو بیشتر است. او خیلی اشتباه کرده است، می‌خواست این کار را نکند! مگر هر کاری که شیعیان می‌کنند حتماً درست است؟! ممکن است در یک جا هم حق با مخالفین باشد. وقتی که انسان را به شهادت می‌طلبند باید برود و شهادت بدهد، چون کتمان شهادت خودش یک ضرر است و موجب وهن دین و وهن اسلام و وهن شیعه است و این ضررش اقویٰ است.

 البته بیان شد که این یک قاعدۀ عقلائیه است و باید ببیند که این قاعدۀ عقلائیه در چه موردی کاربرد دارد. من‌باب‌مثال در موردی که اگر انسان بخواهد ادای شهادتی بکند ممکن است بر مسلمین ضرری وارد بشود و کفّار سوءاستفاده بکنند، در آنجا نبایستی که این کار بشود.