عنوان بصری جلد 8

أعوذُ باللَه مِن الشّیطان الرّجیم

بسمِ اللَه الرّحمٰن الرّحیم

و صلّی اللَه علی سیّدنا و نبیّنا أبی‌القاسم محمّد

و علیٰ آل‌بیته الطّاهرین و اللّعنة علیٰ أعدائهم أجمعینَ

امام صادق علیه السّلام در حدیث شریف عنوان می‌فرمایند:

و جملةُ اشتغالِه فیما أمرَه تعالیٰ به و نهاه عَنه؛¹ «آن بنده‌ای که خود را در تحتِ عبودیّت و اطاعت پروردگار درمی‌آورد و می‌خواهد نصیب خود را به بهترین وجه و به أحسن طرق و به أکمل مراتب فعلیّت بگذراند، آن شخصی است که جمیع امور خود را و اشتغال خود را منحصر می‌کند بر آنچه که خداوند امر کرده و بر آنچه که او نهی کرده است.»

حقیقت نفس انسان و حکمت نزول آن

راجع به این فقرۀ از کلام امام علیه السّلام عرض شد که دیدگاه‌ها و انظار مختلفی وجود دارد. دیدگاه اوّل دیدگاهی بود که انسان به نفس أفعال و کیفیّت تأثیر آنها بر رشد و تکامل نفس نظر داشته باشد. عرض شد که نفس عبارت است از پدیده‌ای که خدای متعال او را از مقام توحید و بساطت به مراتب تعیّنات و عالم کثرات نزول داده است؛ البتّه در این مرتبۀ از نزول، حکمتی نهفته است که عبارت است از تکامل و رسیدن به فعلیّت و بروز و ظهور آنچه را که در درون خود مخفی