
عنوان بصری جلد 8
شرح و تفسیر فقره «و جملة اشتغاله فیما أمره تعالي به و نهاه عنه»
جلد هشتم از مجموعۀ «عنوان بصری» مشتمل بر بیانات حضرت آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» است که در آن به شرح و تفسیر فقره «و جملة اشتغاله فیما أمره تعالي به و نهاه عنه» میپردازند. مجلد هشتم از این مجموعه، با موضوع تبیین «تشریع و تکوین» به ارباب نظر و صاحبان بصیرت ارائه و تقدیم میگردد.
عنوان بصری جلد 8
104اینقدر تأکید میکنند بر اینکه انسان نیاز به استاد دارد؟ برای چه؟ برای همین مسائل! حالا این چیزی نیست. چرا اینقدر بزرگان تأکید میکنند بر اینکه انسان نمیتواند سرِ خود عملی را انجام بدهد؟!
امام سجّاد علیه السّلام میفرماید:
ضَلّ مَن لَیسَ لَه حَکیمٌ یُرشِدُهُ؛1 «کسی که دارای ملکۀ حکمت است، کسی که دارای حالت مِیز بین حق و باطل است، کسی که دارای میزان و شاغولِ سنجشِ خطا و صحّت است، اگر شخصی بدون مشورت و بدون ارتباط با این فرد بخواهد حرکت کند به گمراهی میافتد!»
چرا به گمراهی میافتد؟ برای همین مسئله! برای اینکه نفس دارای صوَر مختلف و حالات مختلفی است که یک در هزارِ آن بر ما منکشف است، ٩٩٩ تایش از ما مخفی است، بسیاری از موارد از ما مخفی است! انسان وارد میشود، عمل میکند و بعد به اشتباه میافتد و بعد میگویند: «نگاه کنید ببینید، اگر این صحیح است پس چرا باید اینطور باشد؟» خب این به راه نرفته است.
مکاشفه و اطّلاع از غیب از منظر علاّمه طهرانی نشانۀ چیست؟
بنابراین صِرف اطّلاع داشتنِ بر عالم مثال، این موجب کرامتی نیست که حالا فرض کنید دیده شده که میگویند: «آقا، فلان شخص از نیّت خبر میدهد! فلان شخص از فردا خبر میدهد!» یا در کتابها میخوانیم: به منزل فلانکس رفتیم و گفت: «آقا، چرا در منزل دعوا کردی؟ با اهلبیتت دعوا کردی؟ با خانمت دعوا کردی؟»
بعضی از اینها صحیح است و بهواسطۀ ارتباط با عالم مثال این مسئله منکشف میشود، امّا در همۀ اوقات قضیّه اینطور نیست؛ باید شخص کامل باشد، باید شخص به همۀ علل و اسباب طولی در مرتبۀ تقدیر و مشیّت وارد باشد تا بتواند سلسله را تا آخر نگاه کند، نه یک مقدار! لذا مرحوم آقا میفرمودند:
خواب دیدن دلیل بر رشد نیست، چهبسا دلیل بر هبوط است، دلیل بر ضعف
- تاریخ مدینة دمشق، ج ٢٣، ص ٣٢٦؛ الفصول المهمّة فی معرفة الأئمّة، ج ٢، ص ٨٥٩؛ کشف الغمّة، ج ٢، ص ١١٣، با قدری اختلاف.
