
عنوان بصری جلد 8
شرح و تفسیر فقره «و جملة اشتغاله فیما أمره تعالي به و نهاه عنه»
جلد هشتم از مجموعۀ «عنوان بصری» مشتمل بر بیانات حضرت آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» است که در آن به شرح و تفسیر فقره «و جملة اشتغاله فیما أمره تعالي به و نهاه عنه» میپردازند. مجلد هشتم از این مجموعه، با موضوع تبیین «تشریع و تکوین» به ارباب نظر و صاحبان بصیرت ارائه و تقدیم میگردد.
عنوان بصری جلد 8
127أعوذُ باللَه مِن الشّیطان الرّجیم
بسمِ اللَه الرّحمٰن الرّحیم
و صلّی اللَه علی سیّدنا و نبیّنا أبیالقاسم محمّد
و علیٰ آلبیته الطّاهرین و اللّعنة علیٰ أعدائهم أجمعینَ
امام صادق علیه السّلام در حدیث شریف عنوان میفرمایند:
و جملةُ اشتغالِه فیما أمرَه تعالیٰ به و نهاه عَنه؛1 «آن بندهای که خود را در تحتِ عبودیّت و اطاعت پروردگار درمیآورد و میخواهد نصیب خود را به بهترین وجه و به أحسن طرق و به أکمل مراتب فعلیّت بگذراند، آن شخصی است که جمیع امور خود را و اشتغال خود را منحصر میکند بر آنچه که خداوند امر کرده و بر آنچه که او نهی کرده است.»
حقیقت نفس انسان و حکمت نزول آن
راجع به این فقرۀ از کلام امام علیه السّلام عرض شد که دیدگاهها و انظار مختلفی وجود دارد. دیدگاه اوّل دیدگاهی بود که انسان به نفس أفعال و کیفیّت تأثیر آنها بر رشد و تکامل نفس نظر داشته باشد. عرض شد که نفس عبارت است از پدیدهای که خدای متعال او را از مقام توحید و بساطت به مراتب تعیّنات و عالم کثرات نزول داده است؛ البتّه در این مرتبۀ از نزول، حکمتی نهفته است که عبارت است از تکامل و رسیدن به فعلیّت و بروز و ظهور آنچه را که در درون خود مخفی
- بحار الأنوار، ج ١، ص ٢٢٥.
