
عنوان بصری جلد 8
شرح و تفسیر فقره «و جملة اشتغاله فیما أمره تعالي به و نهاه عنه»
جلد هشتم از مجموعۀ «عنوان بصری» مشتمل بر بیانات حضرت آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» است که در آن به شرح و تفسیر فقره «و جملة اشتغاله فیما أمره تعالي به و نهاه عنه» میپردازند. مجلد هشتم از این مجموعه، با موضوع تبیین «تشریع و تکوین» به ارباب نظر و صاحبان بصیرت ارائه و تقدیم میگردد.
عنوان بصری جلد 8
131آنهایی که واقعاً رجوع کردهاند و واقعاً به خدا برگشتهاند و واقعاً از همۀ تعلّقات دست برداشتهاند و اتّفاقاً این یک مسئلۀ مشهودی هم است و تجربه هم شده و نظیر زیادی برای آن به اثبات رسیده، که اینها بهواسطۀ رجوع به پروردگار آنچنان تحوّل پیدا میکنند که گویی گناهی مرتکب نشدهاند، خطایی از آنها سر نزده است!
این مطلب است که در قرآن کریم به ﴿أُوْلٰٓئِكَ يُبَدِّلُ ٱللَهُ سَئَِّاتِهِمۡ حَسَنٰتٖ﴾1 تعبیر آورده میشود. خدای متعال سیّئات اینها را تبدیل به حسنه میکند؛ و این خودش یک بحث خیلی عمیقی را میطلبد که چطور یک عملی که با کدورت نفسانی، اثر سلبی و اثر منفی بر نفس گذاشته است، یکمرتبه نهتنها آن آثار منفی و سلبیِ خود را از دست میدهد، بلکه تبدیل به نورانیّت و رشد و رقاء میشود!
افرادی که واقعاً از زمینۀ نفس بیرون بیایند و پا را بر همۀ تعلّقات بگذارند و از جمیع آنچه که موجب بُعد به پروردگار است دست بشویند و یکباره خود را رها کنند و خالی کنند و ذهن و فکر خود را از آنچه که انجام میدادند بیرون بیاورند، خدای متعال نهتنها قلم عفو بر همۀ مسائل گذشتۀ آنها میکشد، بلکه مسائل گذشتۀ آنها را تبدیل به ثواب میکند! این یک مسئلۀ خیلی عجیبی است، تصریح هم هست، هیچ کنایهای هم در بین نیست! ﴿أُوْلٰٓئِكَ يُبَدِّلُ ٱللَهُ﴾ که چطور یک عمل گناه تبدیل به حسنه میشود!
حسنه عملی است که هم نفس او نورانی است و هم منوِّر است؛ حسنه عبارت است از عملی که هم وجود او برانگیختۀ از نفس روحانی و نیّت خالص است و هم موجب رشد است!
- سوره فرقان (٢٥) آیه ٧٠:
﴿إِلَّا مَن تَابَ وَءَامَنَ وَعَمِلَ عَمَلٗا صٰلِحٗا فَأُوْلٰٓئِكَ يُبَدِّلُ ٱللَهُ سَئَِّاتِهِمۡ حَسَنٰتٖ وَكَانَ ٱللَهُ غَفُورٗا رَّحِيمٗا﴾. انوارالملکوت، ج ١، ص ١٦١، تعلیقه ١:
«مگر کسی که توبه کند و ایمان بیاورد و کار نیکو و شایسته انجام دهد، پس این گروه از مردم کسانی هستند که خداوند بدیهای آنها را به نیکیها تبدیل میکند؛ و خداوند پیوسته آمرزنده و مهربان است.»
- سوره فرقان (٢٥) آیه ٧٠:
