عنوان بصری جلد 8

بیدار است، وجدانش هنوز کور نشده، ﴿خَتَمَ ٱللَهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ وَعَلَىٰ سَمۡعِهِمۡ وَعَلَىٰٓ أَبۡصٰرِهِمۡ غِشٰوَةٞ﴾¹ هنوز نشده، هنوز به آن مرتبه نرسیده، مثل خود عمر سعد که دیگر همۀ روزنه‌ها بسته بشود! اینها این‌طوری بودند که همۀ روزنه‌ها بسته شده بود، دیگر هیچ راهی نبود!

 همین عمر سعد در روز عاشورا وقتی دید امام حسین به این روز افتاده است، گریه‌اش گرفت و داشت گریه می‌کرد؛ ولی می‌گفت: «بروید بکُشید!»² این خیلی عجیب است، این قضیّه خیلی عجیب است! حالا شمر از او هم بدتر بود، شمر گریه‌اش نمی‌آمد! بالأخره اینها در مراتب قساوت هم مراتبی داشتند و درکاتی داشتند. این گریه می‌کرد و می‌گفت: بکُشید؛ او نه، اصلاً می‌خندید و می‌رفت سر امام حسین را می‌برید!³ بالأخره هر کدام از اینها هم یک مرتبه‌ای دارند. این‌طور نیست که [همه یک جور باشند]!

 امّا این چه قضیّه‌ای است، این چه واقعیّتی است که دارد ظلمِ روشن و بدیهی را در جلوی چشمش می‌بیند و همین‌طور نگاه می‌کند؟! پناه به خدا! یعنی انسان واقعاً باید به خدا پناه ببرد که چه جور می‌شود برای انسان موقعیّتی پیش بیاید و چه جور می‌شود برای انسان یک‌هم‌چنین ظرفیّتی پیدا بشود که انسان به این‌نحو باشد! انسان نگاه کند، همین‌طور نگاه کند! و این برای انسان پیدا می‌شود!

 یک مثال جزئی می‌زنم: ممکن است برای شما یک موردی پیدا بشود که خیلی مورد کوچک و مورد بسیط است. فرض کنید که در ارتباط با دو جریان قرار می‌گیرید: یک ظلمی نسبت به یک شخص شده که از نقطه‌نظر اجتماعی خیلی عنوانی ندارد. برای همۀ ما اتّفاق افتاده است. [می‌گوییم]: «حالا به او بی‌اعتنایی هم شد، شد! حالا مثلاً از دست انسان هم ناراحت بشود، بشود!» امّا در مقابلش یک فرد