عنوان بصری جلد 8

مشخّص نشده است، حق مشخّص نشده است، انسان باید آن‌قدر فکر کند و آن‌قدر ممارست کند تا اینکه قضیّه برایش روشن بشود؛ امّا وقتی که روشن شد، دیگر یک ثانیه فکر کردنش اشتباه است، حتّی یک ثانیه! تمام شد، دیگر چه می‌خواهیم؟ یعنی اگر یک ثانیه هم فکر کند [اشتباه است]، ولو بعد از یک ساعت برمی‌گردد و تصمیم صحیح می‌گیرد، ولی یک ساعت اشتباه کرده است، یک ساعت عوضی رفته است! نه، راه درست این است که وقتی فهمیدی اینجا حق است، تمام شد! [بعد از این] دیگر راجع به مسائل دیگر فکر کنید و فکر را در سایر مسائل دیگر ببرید!

 این افراد، آنهایی هستند که ﴿يُبَدِّلُ ٱللَهُ سَيِّ‍َٔاتِهِمۡ حَسَنٰتٖ﴾؛ یعنی خدا می‌آید و آنها را از درون عوض می‌کند، از درون تغییر کلّی برای آنها این‌طور پیدا می‌کند.

تقدیر خداوند برای هر فرد، حصّه و سهمی مرتبط با نظام تکوین

 این مسئله به چه مطلبی مربوط می‌شود؟ به این قضیّه مربوط می‌شود که نفس انسان، از نقطه‌نظر أعمالی که انجام می‌دهد، در عالم وجود یک حسابی دارد و یک ارتباطاتی با نظام تکوین دارد؛ یعنی خدای متعال وقتی که انسان را خلق کرده است، یک حصّۀ وجودی در انسان قرار داده است. آن حصّۀ از وجودی که مرتبط با نظام تکوین است اگر درست به آن رسیده بشود و صحیح به آن پرداخته بشود، به آن مرتبۀ کمالی خودش می‌رسد وإلاّ به آن مرتبه نمی‌رسد. گرچه مراتبی را طی کند و گرچه به کمال برسد، امّا به کمالی رسیده است ضعیف‌تر و به کمالی رسیده است ناقص‌تر، و در مقام رجوع و در مقام بقا و در مقام تعلّقات به نفس، آن آثار تفاوت می‌کند و فرق می‌کند!

راه تکامل حصّۀ وجودی چیست؟

 این نفس از نقطه‌نظر وجودی، رسیدن به مرتبۀ کمالش متوقّف است بر انجام دستوراتی مانند سایر موارد. اینجا است که ما نظرمان به افعال به‌عنوان تأثیرات خودِ فعل است؛ یعنی خود فعل و افعالی که انسان انجام می‌دهد، افعال گتره و تعبّدی نیست، افعالی است که اینها از نظر خوبی و بدی ـ یعنی چه خوبش و چه بدش ـ یک اثرات مستقیمی بر نفس انسان به‌وجود می‌آورند؛ یعنی هم افعالی که انسان از نقطه‌نظر تشریع باید به آن افعال برسد و هم افعالی که انسان از نقطه‌نظر تشریع باید از آن افعال دست بردارد، هر دوی اینها افعالی هستند که خدای متعال در نظام تکوین،