عنوان بصری جلد 8

است و به چه ملاکی است؟ و اگر نکنیم چه مسئله‌ای پیش می‌آید و چه مطلبی فوت می‌شود؟ بالأخره اینها سؤالاتی است که طبعاً هم در سابق و هم امروزه مطرح است.

رسیدن به مرتبۀ کمال و معرفت با توجّه به اوامر الهی

 ما این عبارت امام علیه السّلام را از جهات مختلف می‌توانیم بررسی کنیم و این مطلب در عرصه‌های مختلف قابل دقّت است که ما کم‌کم شروع می‌کنیم تا به آن نکات دقیق و ظریف در جلسات بعد برسیم.

 ببینید، امام علیه السّلام می‌فرمایند که انسان باید در بایدها به بایدی توجّه کند که از ناحیۀ خدا آمده است، در نبایدها به نبایدی باید توجّه کند که آن هم از ناحیۀ خدا آمده است. این دو مسئله، اساس زندگیِ نه هر شخصی، بلکه هر فردی است که می‌خواهد به کمال برسد! پنج میلیارد جمعیّت در دنیا هست، ولی همۀ اینها به‌دنبال این حرف‌ها نیستند. آن کسانی که می‌خواهند به مرتبۀ کمال و معرفت برسند ـ که بحث ما در این ظرف و در این موقعیّت قرار دارد ـ اینها باید بایدها و نبایدهای خودشان را از جای دیگری بگیرند!

 آیا اینها فکر و عقل ندارند؟ مانند بقیّه دارند و بلکه بالاتر هم دارند! آیا اینها احساس ندارند و خوشی و درد را متوجّه نمی‌شوند؟ بله، متوجّه می‌شوند و شاید از بقیّه هم بهتر [متوجّه بشوند و دارای] احساسات بهتر، عواطف بهتر و ادراک و شعور بیشتر [هم باشند]! آیا اینها آن مزایا و خصوصیّات یک انسان را ندارند که باید از سایر افراد ممتاز بشوند؟ نه‌خیر، همه دارند و آنچه را که یک انسان برای تکامل خودش در این دنیا و از نقطه‌نظر روحی و معنوی لازم دارد، اگر این‌گونه افراد بیشتر نداشته باشند، کمتر ندارند!

 با توجّه به این نکته، سرّ کلام امام صادق در اینجا که می‌فرمایند: «و جُملَةُ اشتِغالِهِ» چیست؟! یعنی ما در عرصه‌ای صحبت می‌کنیم که شخص دردمند است، که شخص احساس درد و بیماری می‌کند! ما در این عرصه صحبت می‌کنیم و نمی‌خواهیم راه طولانی برویم و از اوّل و ابتدای مسئله شروع کنیم که انسان چطور