عنوان بصری جلد 8

انجام می‌دهد برای خواست بود، برای رسیدن به منفعت بود: «این عمل را انجام می‌دهیم برای‌اینکه به این منفعت برسیم. از این عمل حرام کفّ نفس می‌کنیم برای‌اینکه به این منفعت برسیم!» امّا در این دیدگاه دوّم اصلاً دیگر خواستی وجود ندارد. خدا گفته: «نماز بخوان»، چشم؛ همین! خدا گفته: «روزه بگیر»، چشم؛ همین!

 اینکه بر این روزه چه مترتّب است، دیگر عبد نسبت به این مسئله فکر نمی‌کند. اینکه بر این نماز چه مترتّب است، نسبت به آن تفکّر نمی‌کند. بنده مقام اطاعت و امتثال را فقط به‌خاطر محبوب انجام می‌دهد و بس! مقام امتثال را فقط چون او گفته است انجام می‌دهد و بس! اینکه این عمل را انجام بدهد چون او خواسته است! و مگر خود ما هم این مطلب را نمی‌بینیم؟ وقتی که بین دو نفر محبّت قوی بشود و شدّت پیدا کند، آنچه که در ذهن محب نسبت به محبوب می‌گذرد چیست؟ چه چیزی می‌گذرد؟ اینکه عملی را انجام بدهد که او خوشش بیاید؛ همین! دیگر غیر از این که چیزی نمی‌خواهد. همین‌که او خوشش می‌آید، برای او مطلب تمام است؛ همین‌که این عمل مورد رضای او است، دیگر مطلب برای او تمام است؛ دیگر چیز دیگری غیر از این نمی‌خواهد؛ همین‌که او را می‌خواهد مطلب برای او تمام است، مسئلۀ دیگری را در اینجا مطرح نمی‌کند!

وظیفۀ سالک در مقام عمل

 سالک در مقام عمل به این مرتبه باید برسد که بر خودِ آن عمل، دیگر حسابی باز نکند! اینکه «من این عمل را به این‌نحوِ صحیح انجام می‌دهم تا اینکه به این رتبه برسم»، این حساب باز کردن روی عمل و روی کار است! باید عملش را درست انجام بدهد، امّا نه‌اینکه حساب باز کند! باید عملش را درست انجام بدهد، امّا نه‌اینکه برای این یک توقّعی را در نظر داشته باشد! به قول خواجه که می‌فرماید:

 منظور از «مِی و مُطرب» پرداختن به اوراد و به اذکار و انجام دادن اموری است که موجب جذب جلوات الهی است که انسان به‌واسطۀ این جلوات و جذبات الهی