عنوان بصری جلد 8

دور افتاده‌ای به دنیا آمده و هیچ‌کس با او ارتباطی ندارد. او از همان ابتدا شروع می‌کند به رشد کردن و بالا آمدن و هیچ چیز نمی‌فهمد تا وقتی که بخواهد با پنجاه سال یا شصت سال از این دنیا برود، غیر از درخت و پرنده و حیواناتی که در دور و برش هستند ادراکی بر او اضافه نمی‌شود و مشاعر او رشد نمی‌کند، چون با محیط فرهنگی اطراف خودش ارتباط ندارد؛ یعنی با تمدّن ارتباط ندارد، با جامعه ارتباط ندارد، با افراد مختلف دارای افکار گوناگون ارتباطی ندارد؛ فقط بزرگ می‌شود و خیلی بخواهد [رشد کند]، آن حالات حیوانیّت که در سایر افراد هست در او بروز و ظهور پیدا می‌کند؛ فقط در همین‌مقدار و بیش از این مقدار دیگر تفکّری ندارد و بعد هم از دنیا می‌رود. خب این سیرِ مرتبۀ انسان است در صورتی‌که در تحتِ تربیتی قرار نگیرد. حالا به این مطالب کاری نداریم که ممکن است خدای متعال به‌واسطۀ بعضی از فیوضات خاصّه و عنایات خاصّۀ خودش، او را یک‌مرتبه متوجّه کند و جرقّه‌ای در دلش بزند، بلکه بر حسَب عادی و بر حسَب عرف کار داریم.

 الآن شما تصوّر کنید در این کرۀ خاکی در کشورهای مختلف چه قبائلی هستند که اینها از تمدّن به دور هستند و الآن هم هستند. اگر شما بخواهید بروید و در حالات آنها مطالعه کنید، می‌یابید که حتّی بچّه‌های ما هم نمی‌توانند افکار آنها و خصوصیّات آنها را درک کنند؛ یعنی افکار بسیار پایین و معاشرت بسیار پایین و ارتباطاتِ در محدودۀ یک زندگی حیوانی، منتها حالا یک قدری بهتر و یک چند درصدی اضافۀ بر این که اصلاً به‌طور کلّی معنا ندارد!

 این انسان اگر قرار باشد رشد و تعالی پیدا کند باید در یک محیط فرهنگی و تربیتی قرار بگیرد تا بتواند رشد پیدا کند؛ در هر زمینه‌ای که باشد در این مسئله تفاوتی ندارد، چه رشد مادّی و چه رشد معنوی! اگر بخواهد به علوم امروزی دست پیدا کند با نشستن در منزل دست پیدا نمی‌کند، بلکه باید آستین‌ها را بالا بزند و همّت را برای خود منشأ برای همۀ تکاملات قرار بدهد و حرکت کند تا در هر نقطه‌ای که می‌خواهد برسد: اگر می‌خواهد صنعتگر بشود، باید پیش صنعتکار برود؛ اگر می‌خواهد دارای حرفه و مهنه‌ای بشود، باید مراجعه کند؛ اگر می‌خواهد در مجامع علمی شرکت کند،