
عنوان بصری جلد 8
شرح و تفسیر فقره «و جملة اشتغاله فیما أمره تعالي به و نهاه عنه»
جلد هشتم از مجموعۀ «عنوان بصری» مشتمل بر بیانات حضرت آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» است که در آن به شرح و تفسیر فقره «و جملة اشتغاله فیما أمره تعالي به و نهاه عنه» میپردازند. مجلد هشتم از این مجموعه، با موضوع تبیین «تشریع و تکوین» به ارباب نظر و صاحبان بصیرت ارائه و تقدیم میگردد.
عنوان بصری جلد 8
21لطف خاص هست که انبیا و ائمّه را در بر میگیرد که این فقط مربوط به آنها است، امّا برای افراد عادی یکهمچنین مسئلهای وجود ندارد.
عنایت و لطف خاص پروردگار در تربیت و تکامل انبیا و ائمّه
اگر این بوده، قضیّه مربوط به حضرت عیسیٰ علیٰ نبیّنا و آله و علیه السّلام بوده است: ﴿ءَاتَىٰنِيَ ٱلۡكِتٰبَ وَجَعَلَنِي نَبِيّٗا﴾.1 حضرت عیسیٰ میفرماید: «خداوند از همان ابتدای تولّدِ در این دنیا، به من کتاب داده است.» نمیگوید: کتاب میدهد؛ نمیگوید: بعداً وقتی که به بلوغ رسیدم، بیست سال و سی سالم شد کتاب میدهد؛ بلکه الآن که روی دست مادرم هستم، الآن که یک طفل رضیع و شیرخوار هستم، الآن خدا به من کتاب داده است، منتها بروز و ظهور این مسئله بعداً خواهد بود. فعلاً من در مقام طفولیّت هستم و کسی هم حرف ما را قبول نمیکند؛ ولی الآن به ما دادهاند! ﴿وَجَعَلَنِي نَبِيّٗا﴾؛ «الآن خدا مرا پیغمبر قرار داده است.»
و این مسئله از باب مستقبل متحقّقالوقوع نیست که میگویند: «آنچه در آینده قطعیّالوقوع است در حکم ماضی است.» نهخیر! اینجا مقام، مقام حقیقت است؛ یعنی واقعاً الآن من به مقام نبوّت رسیدهام! و این اشکالی ندارد. وقتی که عنایت پروردگار باشد هیچ استبعادی ندارد. مگر امام جواد در سنّ نه سالگی به امامت نرسیدند؟!2 مگر امام هادی بنا بر بعضی از روایات در هشت سالگی و بنا بر بعضی
- سوره مریم (١٩) آیه ٣٠.
- الکافی، ج ١، ص ٣٨٤:
«علیُّ بنُ إبراهیمَ عن أبیهِ قالَ: قال علیُّ بنُ حَسّانَ لِأبیجعفرٍ علیه السّلام: ”یا سَیّدی، إنّ النّاسَ یُنکِرونَ علیکَ حَداثَةَ سِنِّکَ!“ فَقال: ”و ما یُنکِرونَ مِن ذلکَ قَولَ اللَهِ عزَّوجَلّ، لَقَد قال اللَهُ عزّوجَلّ لِنَبیِّهِ صلّی اللَه علیه و آله و سلّم: ﴿قُلۡ هٰذِهِۦ سَبِيلِيٓ أَدۡعُوٓاْ إِلَى ٱللَهِ عَلَىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا۠ وَمَنِ ٱتَّبَعَنِي﴾.* فَوَ اللَهِ ما تَبِعَهُ إلّا علیٌّ علیه السّلام و لَهُ تِسعُ سِنینَ و أنا ابنُ تِسعِ سِنینَ!“»
ترجمه: «علیّ بن حَسّان به امام جواد عرض میکند: ای سرور من، مردم کمسنّی شما را عیبی و ایرادی بر شما میدانند! حضرت فرمود: ”آیا بر قول خداوند عیب و ایرادی ندارند؟! بهتحقیق که خداوند عزّ و جلّ به پیغمبرش صلّی اللَه علیه و آله و سلّم فرمود: ﴿بگو ای پیغمبر، این است راه من که من از روی بصیرت بهسوی پروردگار، مردم را به پیمودن این راه میخوانم و دعوت میکنم، و نیز پیروان من از این راه مردم را بهسوی خدا میخوانند!﴾ و بهخدا قسم که غیر از علی علیه السّلام از او تبعیّت ننمود در حالیکه نه سال داشت و من نیز نه سال دارم!“» (محقّق)
*. سوره یوسف (١٢) آیه ١٠٨.
