
عنوان بصری جلد 8
شرح و تفسیر فقره «و جملة اشتغاله فیما أمره تعالي به و نهاه عنه»
جلد هشتم از مجموعۀ «عنوان بصری» مشتمل بر بیانات حضرت آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» است که در آن به شرح و تفسیر فقره «و جملة اشتغاله فیما أمره تعالي به و نهاه عنه» میپردازند. مجلد هشتم از این مجموعه، با موضوع تبیین «تشریع و تکوین» به ارباب نظر و صاحبان بصیرت ارائه و تقدیم میگردد.
عنوان بصری جلد 8
26منزل او است و او بهتر از هر کس دیگری به طریق وصول به آن منزل اطّلاع دارد.
فلهذا امام علیه السّلام که این مطلب را میفرمایند، مطلب گزاف و مطلب گترهای مطرح نمیکنند. امام علیه السّلام میفرمایند که اگر یک شخص بخواهد به مقام عبودیّت و معرفت برسد، بهمقتضای قواعد منطقی و عُقلایی باید آن را عمل کند که خدا گفته است، نه دیگران و نه سرِ خود! چرا؟ چون مقصد و مقصود، معرفت پروردگار است و او بهتر از هر کسی میتواند آدرس بدهد، بهتر از هر کسی میتواند راه و طریق را بیان کند.
نظرات متفاوت افراد در عمل به تکالیف و دستورات دینی
در اینجا امام علیه السّلام به یک نکته اشاره میکنند، نکتهای که از اکثر افراد غافل مانده، و آن نکته این است که ما تصوّر میکنیم عبادات و تکالیفی را که انجام میدهیم، اینها یک تکالیف تقلیدی و تعبّدی و کلیشه شده است: ما مجبوریم نماز بخوانیم؛ مجبوریم حج مشرّف بشویم؛ مجبوریم روزه بگیریم؛ خدا گفته، چه کنیم باید این کار را انجام بدهیم؛ خدا گفته، اگر انجام ندهیم عقاب و تازیانه و شلاّق و آتش در کمین است؛ اگر انجام ندهیم مسائل اخروی در پی است! یعنی با یک دید ترس و نگرانی و تشویش و اضطراب به تکالیف نگاه میکنیم؛ با یک دید وحشت نسبت به اینها نگاه میکنیم. آیا اینطور نیست؟! نه، إنشاءاللَه که اینطور نیست. میگویم اینجا فرق میکند. حالا اگر جای دیگر بودیم همه میگفتند: بله!
حالا یک مقداری رفقا انصاف داشته باشند، درست است ما آمدهایم، امّا یک مقدار در خودمان برویم: آیا ظهر که میشود، موقع نماز که میشود برای انجام نماز چه فکری در ذهن میآید؟ آیا این فکر نمیآید که الآن وقت نماز است زودتر انجام بدهیم تا اینکه راحت بشویم؟! یا اینکه وقتی که دیگر انجام ندادهایم دارد وقت تمام میشود، این در ذهن ما نیست که بلند شویم زودتر این نماز را بخوانیم وگرنه قضا حساب میشود و خلاصه کتک و شلاّق در پیش است؟ هان؟! این است دیگر، قاعدتاً این است دیگر! بالأخره عرض کردم همه مثل هم هستیم و با هم رفیقیم. یا اینکه موقعی که ماه رمضان میخواهد بیاید میگوییم: ای دادِ بیداد، دوباره ماه رمضان آمد! بالأخره دیگر روزه را
