آموزه‌های معرفت ج 4

مبانی عقلی و منطقی مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ امّا اگر این نفس، نفس عقلانی نبود؛ این نفس، نفس حیوانی بود؛ این نفس، نفس شهوانی بود؛ این نفس، نفس پلید بود، طبعاً دیگر این وسائل و وسائط را در مقاصد شوم و مقاصد حیوانی به‌کار می‌گیرد.

اختراع و اکتشاف در حکم شمشیر دو دَم

 در اینکه نفسِ این مسئله، موجب رفاه و موجب تسریع در رسیدن به مقصود و مقاصد است حرفی نیست، ولی این اختراع و اکتشاف حکم شمشیرِ دو دَم را دارد: ممکن است شما با یک دَم منافق را گردن بزنید و با یک دَم مؤمن را گردن بزنید؛ این مسئله، مسئله‌ای است که مورد توجّه است.

 آنتی‌بیوتیک دارویی است که برای از بین بردن میکروب و محدودیّت در تغذیۀ میکروب و در  نتیجه از بین بردن آن به‌کار گرفته می‌شود، ولی همه می‌گویند: آنتی‌بیوتیک حکم چاقوی دو دَم را دارد؛ هم میکروب را از بین می‌برد و هم موجودات مفید در خون را از بین می‌برد! لذا می‌گویند: همراه با آنتی‌بیوتیک [و با رعایت فاصله زمانی] ویتامین هم صَرف کنید و بخورید تا جبران بشود.

 این اختراع و اکتشافی که الآن شده، نفس اختراع و نفس اکتشاف، یک مسئلۀ مورد پسندی است؛ ولی این اختراع و اکتشاف در چه زمینه‌ای و در تحتِ اختیار چه فردی می‌تواند قرار بگیرد؟ اختراع مثل چاقو می‌ماند: من یک وقت چاقو را به‌دست شما می‌دهم و شما با چاقو سیب پوست می‌کَنید؛ یک وقت این چاقو به‌دست یک دیوانه داده می‌شود و با این چاقو به جان مردم می‌افتد و مردم را می‌کُشد! خب چه باید کرد؟ اینجا است که ما باید ببینیم آیا طرفِ عقلانی مسئله رجحان دارد یا طرف حیوانی و شهوانی؟

 متأسّفانه امروزه بشر در دامن نفسانیّات و أهواء نفسانی گرفتار است و این اختراع و اکتشاف را برای مقاصد حیوانی مورد استفاده قرار می‌دهد.

شرمندگی انیشتین از اکتشاف خود

 می‌گویند: وقتی که در امریکا برای اینشتین سالگرد گرفته بودند، آمد صحبت کرد و [فقط] یک جمله گفت و بیشتر هم نگفت! گفت:

نمی‌دانستم این اختراع و اکتشافی که من کردم (که همان قاعدۀ نسبیّت و این مسائل باشد و بعد از آن شکسته‌شدن هسته و ساخت بمب اتمی) روزی