آموزه‌های معرفت ج 4

پاسخ علاّمه طهرانی در عمل صالح بودن یا نبودن اختراعات انسان

 آن آقا در آن مجلس می‌گفتند:

پس بنابراین دیگر در اینجا اسلام و ایمان خاصّ به خدا مطرح نیست! ﴿إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصّٰلِحٰتِ﴾؛ «آنها که ایمان به خدا آورده‌اند و عمل صالح هم انجام می‌دهند (چه از یهود و چه از نصاریٰ)» ﴿إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجۡرَ مَنۡ أَحۡسَنَ عَمَلًا﴾؛¹ «ما اجر افراد را ضایع نمی‌کنیم و از بین نمی‌بریم!» این چطور می‌شود؟

 از افرادی که در آن مجلس بودند هر کسی چیزی گفت. یکی گفت: «ایمان به آدم، ایمان به خاتم را اقتضا می‌کند.» یعنی کسی که ایمان به حضرت موسی آورده است، باید ایمان به پیغمبر هم بیاورد. یکی گفت: «این ﴿ءَامَنُواْ﴾ در ﴿إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ﴾، انصراف به ایمان به رسول خدا و ایمان به اسلام دارد.» و خلاصه راجع به این قضیّه صحبت می‌شد؛ امّا مرحوم آقا هیچ چیزی نگفته بودند و ساکت نشسته بودند. بعد که آن مجلس تمام شد و بیرون آمدیم، یک شخص از مرحوم آقا سؤال کرد: «آقا، نظر شما راجع به این مطلبی که اینها گفتند چیست؟» مرحوم آقا فرمودند:

مگر در آیۀ قرآن نداریم: ﴿فَمَن كَانَ يَرۡجُواْ لِقَآءَ رَبِّهِۦ﴾؛ کسی که امید به خدا دارد و کسی که رجاء [لقای] خدا را دارد، ﴿فَلۡيَعۡمَلۡ عَمَلٗا صٰلِحٗا﴾.² مسئلۀ عمل براساس رجاء به خدا استوار است.

اهمّیت مقصد رجاء انسان

 رجاء به خدا یعنی چه؟ یعنی کسی که این عمل را انجام می‌دهد منظورش خدا است. پس بنابراین اگر کسی رجاء نداشته باشد و صرفاً یک عمل انجام بدهد، دیگر چیزی را از خدا طلب ندارد. طلب در صورتی است که این طلب از اللَه سرچشمه بگیرد؛ امّا اگر طلب برای رسیدن به دنیای بهتر باشد، خب به دنیای بهتر هم رسیدی دیگر! اگر طلب برای بهبود زندگی باشد، خب بهبود زندگی حاصل شد؛ تمام شد دیگر! باید دید که رجاء انسان برای چه مقصدی و برای چه مطلوبی حاصل