Name: رسالۀ غناء و موسیقی-بررسی فقهی حرمت غنای لهوی و موسیقی PDF - آیت الله سید محمد محسن طهرانی
Availability: InStock
Author: آیتاللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی

رسالۀ غناء و موسیقی

89

دین برای خودشان بساطی راه می‌اندازند و با صحبت‌هایی مردم را جذب می‌کنند و بعد با آن صحبت‌ها مردم را از دین کنار می‌کشانند، همگی از مصادیق ﴿لَهۡوَ ٱلۡحَدِيثِ﴾ است. پس یک مصداق واحد ندارد.¹ لذا امام علیه السّلام می‌فرماید: «منه الغناء» یعنی غناء یکی از آن اقسام است و غناء تنها مصداق ﴿لَهۡوَ ٱلۡحَدِيثِ﴾ نیست.
یا در آیۀ ﴿وَٱجۡتَنِبُواْ قَوۡلَ ٱلزُّورِ﴾، تعبیرِ ﴿ٱلزُّورِ﴾ به معنای هرچه بطلان دارد و به معنای کذب و باطل است. به کذب هم از این نظر ﴿قَوۡلَ ٱلزُّورِ﴾ می‌گویند، چون خالی از حقیقت است و بطلان در آن سریان دارد و حق در آن وجود ندارد. در اینجا هم امام علیه السّلام می‌فرماید: «منه الغناء»² یعنی ﴿قَوۡلَ ٱلزُّورِ﴾ مصادیق متفاوتی دارد که یکی از آنها غناء است.
رابطۀ معنای لغوی و شرعی غناء
بنابراین أوّلاً بلا أوّل باید بدانیم منظور از غناء در این آیاتی که ائمه تفسیر کرده‌اند چه نوع غنائی است؟ آیا غناء به معنای لغوی منظور است که صرف ترجیع و تحسین صوت است؟ اگر این‌طور باشد که این غناء ﴿لَهۡوَ ٱلۡحَدِيثِ﴾ نیست و آیه اصلاً این غناء را نمی‌گوید! مثل این است که آیه راجع به حج بحث کند، که اصلاً به غناء چه مربوط است؟! این مطلب را می‌خواهم بیان کنم تا اشکال مرحوم شیخ حر عاملی بر روایات روشن شود که اصلاً ایشان این مسئله را متوجّه نشده است. ایشان یک غنائی در ذیل یک روایت دیده است و هرچه روایتِ مربوط به جواز غناء وجود دارد را کنار گذاشته است!
ما اصلاً نیازی به روایت نداریم، بلکه خود این آیه، آن بطلان و لهویّت و آن مصادیق خود را بیان می‌کند. مسلّم است شعری که با ترجیع صوت باشد و مستحسن
1. تنبیه الخواطر و نزهة النواظر (مجموعة ورام)، ج ٢، ص ١٧٠:
  «عَن عَلیٍّ علیه السّلام قالَ: ”کُلُّ ما ألهیٰ عَن ذِکرِ اللَهِ فَهوَ مِن إبلیس.“» ترجمه:
  «امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: ”هر چه تو را از ذکر خدا دور کرده و به‌سمت لهو و حیوانیّت و بهیمیّت ببرد و به غفلت بیندازد، از ابلیس است.“» (محقق)
2. رجوع شود به دعائم الاسلام، ج ٢، ص ٢٠٨؛ مجمع البیان، ج ٧، ص ١٣١؛ الکافی، ج ٦، ص ٤٣١.