Name: رسالۀ غناء و موسیقی-بررسی فقهی حرمت غنای لهوی و موسیقی PDF - آیت الله سید محمد محسن طهرانی
Availability: InStock
Author: آیتاللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی

رسالۀ غناء و موسیقی

91

که در آن صدا ترجیع بوده است!
یا اینکه ابن‌مسعود که برای رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم قرآن می‌خواند و رسول خدا را به گریه می‌انداخت،¹ به‌خاطر همین ترجیع و انخفاض و ارتفاعی بود که در صوت خود ایجاد می‌کرد، به‌اضافۀ آن حالت خودش که حالت حزنی در صوت داشت. در روایت هم داریم: «فَاقرَءوهُ بِالحُزن» یا «أن تَقرَأَ بِصوتٍ حَزینٍ؛² قرآن را با صوت حزین بخوانید.» بالأخره در خود صوت حزین هم ترجیع وجود دارد و بدون آن دیگر حزن هم معنا ندارد و در آنجا متمشّی نمی‌شود.
علیٰ‌کلّ‌حال آنچه در استفادۀ از این آیات مسلّم است و قابل خدشه نیست این است که معنای ﴿لَهۡوَ ٱلۡحَدِيثِ﴾ صرف غنائی که دارای ترجیع باشد نیست.
یکی از مصادیق ﴿لَهۡوَ ٱلۡحَدِيثِ﴾ عبارت است از آن صوتِ غنائی که دارای مضامینی است که آن غناء به‌اضافۀ آن مضامین، هیئت ترکیبیّه‌ای به‌وجود می‌آورد که آن هیئت، موضوع برای غناء خواهد شد. فرض کنید اگر تصنیفی را که دارای همین لاطائلات و امثال‌ذلک است بدون ترجیع در صدا بخوانید، می‌بینید که چندان تأثیری در شما ندارد، نه‌اینکه اصلاً تأثیر نداشته باشد ولی خیلی ندارد! یا اینکه اگر غناء را با
1. رجوع شود به اسرار الصّلاة، شهید ثانی، ص ١٥٤ و ١٥٥؛ مستدرک الوسائل، ج ٤، ص ٢٣٨:
  «الشّهیدُ الثّانی فی أسرارِ الصّلاةِ قال: قال رسول اللَه صلّی اللَه علَیه و آله و سلّم لِابنِ‌مَسعودٍ: ”اِقرَأ عَلَیّ!“ قال: فَفَتَحتُ سورَةَ النِّساءِ فَلَمّا بَلَغتُ: ﴿فَكَيۡفَ إِذَا جِئۡنَا مِن كُلِّ أُمَّةِۢ بِشَهِيدٖ وَجِئۡنَا بِكَ عَلَىٰ هٰٓؤُلَآءِ شَهِيدٗا﴾* رَأیتُ عَینَیهِ تَذرِفانِ مِنَ الدَّمع، فَقالَ لی: ”حَسبُک الآن.“»
  «رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم به ابن‌مسعود فرمود: ”برای من قرآن بخوان!“ ابن‌مسعود گفت: من شروع به خواندن سورۀ نساء کردم، پس چون به این آیه رسیدم: ﴿پس چگونه است در وقتی که از هر امت و جماعتی، ما گواهی از خود آنان بیاوریم! و ای محمد، ما تو را گواه بر اعمال آن گواهان بیاوریم!﴾ دیدم که اشک از چشمان مبارکش سرازیر می‌شود. پس به من فرمود: ”الآن کافی است!“» (محقق)
  * سوره النساء (٤) آیه ٤١.
2. رجوع شود به الکافی، ج ٢، ص ٦١٤.