نور ملکوت حج جلد 1
مقدمات و مبانی حج
کتاب حاضر، جلد اول مجموعۀ «نور ملکوت حج» و دربرگیرندۀ مبانی و مباحث مقدماتی این فریضه است. این اثر که برگرفته از آثار و بیانات علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی و آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی (رضواناللهعلیهما) است، حج را از منظر عرفانی تحلیل کرده و تفاوت نگاه معصومین علیهمالسلام و علمای ربانی را با سایر افراد به این فریضه نشان میدهد. مؤلفان ضمن نقد نگاهِ صرفاً ظاهری و تأکید بر حقیقت و باطن حج، مسائل مهم فقهی (مانند استطاعت) را نیز در کنار مباحث عرفانی بررسی کردهاند. این کتاب با ساختاری موضوعی در ۶ فصل تدوین شده است.
نور ملکوت حج جلد 1
105صریح هم فتوا میدهد. وقتی یک شخص ـ چه دختر و چه پسر ـ به سن بلوغ میرسد، بهجای اینکه با عیدی یا پولهایی که پدر و مادرش به او میدهند، پفک و از این چیزها بخرد، باید آنها را در صندوقی پسانداز کند. البته نهاینکه بگوییم خیلی سفتوسخت بگیرد و حتی یک قِران هم خرج نکند! نه؛ بالأخره مقداری خرج کند و زندگی را بر خود سخت نگیرد، ولی همیشه این مسئله در فکرش باشد.
همانطور که وقتی یک پدر و مادر، دختر دارند، از همان اول به فکر جهازش هستند؛ دیدهاید؟! دختر دارد شیر میخورد، اما از همان ابتدا برایش تشک درست میکنند و صندوق، دیگ زودپز و بشقاب چینی جمع میکنند. آقا، او هنوز دارد شیر میخورد و یک سالش هم نشده است! اما میگویند باید از حالا به فکر بود.
لذا برای مسئلۀ حج هم باید از حالا به فکر بود و نظر ما این است که پدر و مادر، همانطور که به فکر چیزهای دیگر مانند خانه، زندگی و جهازیه هستند، باید برای مکۀ فرزندشان هم از همان موقع به فکر باشند. اما خود فرزند هم از وقتی که بالغ میشود، باید جدی به فکر باشد و کمکم پول جمع کند؛ چون استطاعت که یکدفعه حاصل نمیشود. بالأخره شرایط امروز فرق میکند و باید از الآن به فکر بود. چه کسی تا حالا چنین فتوایی داده است؟»1
حج، واجب مطلق نه مشروط
تعریفی بدیع از واجب مطلق و مشروط (ت)
«برخلاف آنچه معروف است، حج، واجب مطلق است نه واجب مشروط؛2
- سایت مکتب وحی، دروس، فقه، حج، درس ١٣٣. (آیةاللَه طهرانی)
- سایت مکتب وحی، دروس، فقه، حج ـ واجب مطلق و مشروط، درس ٧٠:
«واجب مطلق: واجبی است که مکلف در هیچ صورتی نسبت به نفی آن تکلیف حقّ اختیار ندارد، چه آن قید ضروریالوجود و چه محتملالوجود باشد، تفاوتی از این نقطهنظر ندارد.
واجب مشروط: واجبی است که مکلف حقّ نفی آن تکلیف را نسبت به خود، با منع از تحقق موضوع یا خروج از تحت آن موضوع، در غیر ظرف زمان تکلیف، داشته باشد.
از اینجهت، مقدمات و قیودی که از لسان دلیل مشخص میباشند که شارع ایجاد آن مقدمات را در اختیار انسان قرار داده است و یا اینکه نداده است ـ یعنی تکلیفِ آن واجب نسبت به این مقدمات مشخص است که نظر شارع نسبت به این مقدمات، مطلق یا مشروط است ـ در چنین مواردی مسئله روشن است؛ اما در مقدماتی که انسان شک دارد، اصلِ اطلاق در وجوب و تکلیف و الزام، اطلاقیت نسبت به مقدمات را اقتضاء میکند و واجب، مطلق میشود.»* (آیةاللَه طهرانی)
* جهت اطلاع تفصیلی بر نظر حضرت آیةاللَه طهرانی ـ رضوان اللَه علیه ـ بر واجب مطلق بودن فریضۀ حج، رجوع شود به سایت مکتب وحی، دروس، فقه، حج، درسهای ٣٠ ـ ٧٠.
