نور ملکوت حج جلد 1
مقدمات و مبانی حج
کتاب حاضر، جلد اول مجموعۀ «نور ملکوت حج» و دربرگیرندۀ مبانی و مباحث مقدماتی این فریضه است. این اثر که برگرفته از آثار و بیانات علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی و آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی (رضوان‌الله‌علیهما) است، حج را از منظر عرفانی تحلیل کرده و تفاوت نگاه معصومین علیهم‌السلام و علمای ربانی را با سایر افراد به این فریضه نشان می‌دهد. مؤلفان ضمن نقد نگاهِ صرفاً ظاهری و تأکید بر حقیقت و باطن حج، مسائل مهم فقهی (مانند استطاعت) را نیز در کنار مباحث عرفانی بررسی کرده‌اند. این کتاب با ساختاری موضوعی در ۶ فصل تدوین شده است.
نور ملکوت حج جلد 1
112مسئلۀ استطاعت و حج، مسئلۀ بسیار مهمی است و انسان نمی‌تواند به این راحتی از آن بگذرد و نمی‌تواند صرفاً به بهانۀ نداشتن پولِ اضافه، از خود رفع تکلیف کند! بله، اگر توان این کار را هم ندارد و به سختی و مشقت غیرعادی می‌افتد، در این صورت استطاعت برداشته می‌شود؛ یعنی اگر کسی نمی‌تواند تتمۀ این مبلغ را ادا کند و برای رسیدن به آنجا به مشقت زائدی می‌افتد، در این صورت، استطاعت از او برداشته می‌شود تا اینکه برایش موقعیت دیگری پیدا شود و بتواند حج را انجام بدهد.»1
مراد از استطاعت بدنی در حج
«ما باید این مسئله را هم بدانیم: منظور از ”صحت در بدن“ که در برخی روایات از
- ← این وضعیت بیا؛ بعد هم بلند شو بیا پیش ما و ما را زیارت کن. آن‌وقت این حج می‌شود واجب مشروط؟ یعنی واقعاً این واجب، واجب مشروط است؟!
حجی که امام علیه السّلام دربارۀ آن می‌فرماید: ”ادای قرض ـ که واجب است ـ را رها کن، دین و قرضِ روی قرض هم بگیر و بلند شو به حج بیا!“ کجای چنین حجی، واجب مشروط است؟ اگر خدا می‌خواست آن را به‌عنوان واجب مطلق بیان کند، دیگر با چه زبانی باید می‌گفت؟! آیا در مورد صلات ـ که دیگر کسی قائل به مشروط بودن آن نیست ـ اگر کسی قرض داشته باشد و کسب طهارت مائیه منوط به استقراض باشد، آن استقراض واجب نیست؟!
... بر فرض که از ابتدا بگوییم مراد، حج مستحب است ـ البته بنده نمی‌گویم که مستحب است؛ بله، در موارد دیگر حج مستحب داریم، اما در این روایت حج، واجب است و ظهور در وجوب دارد ـ اگر امام علیه السّلام در حج مستحب چنین دستوری می‌دهند، چطور در مورد حج واجب چنین چیزی نمی‌فرمایند؟! اگر قرار بر این است که مصلحتِ حج استحبابی، که مصلحتی غیرملزمه است، با سختی، مشقت و استدانه حاصل شود، چطور مصلحت ملزمۀ حج، با استدانه حاصل نمی‌شود؟!» (آیةاللَه طهرانی)
١) وسائل الشّیعة، ج ١١، ص ٤٠، به نقل از تهذیب الأحکام، ج ٥، ص ٤٦٢.
٢) الکافی، ج ٤، ص ٢٧٩.
٣) تهذیب الأحکام، ج ٥، ص ٤٤١؛ الإستبصار، ج ٢، ص ٣٢٩، با قدری اختلاف.
٤) رجوع شود به وسائل الشّیعة، ج ١٤، ص ٣٢٠ ـ ٣٣٩.
٥) الکافی، ج ٤، ص ٥٤٩.
سایت مکتب وحی، سخنرانی، سلوک خانواده ـ طهران، مجلس ٣٧. (آیةاللَه طهرانی)
- ← این وضعیت بیا؛ بعد هم بلند شو بیا پیش ما و ما را زیارت کن. آن‌وقت این حج می‌شود واجب مشروط؟ یعنی واقعاً این واجب، واجب مشروط است؟!