نور ملکوت حج جلد 1

شرایط استطاعت شمرده شده است،¹ این نیست که شخص حتی سردرد و دندان‌درد هم نداشته باشد! بالأخره مریضی بر دندان‌درد هم صدق می‌کند. یا بگوییم: ”چون ناخنش درد می‌کند، دیگر صحت در بدن ندارد؛ زیرا حضرت فرموده‌اند: الصِّحّةُ فِی البَدَن؛ یعنی از نوک سر تا ناخن شستش، هیچ‌گونه آثاری از ألم و تألم نداشته باشد.“ بلکه منظور از صحت در بدن این است که حالت او طوری باشد که بتواند حج را انجام بدهد.

حال اگر فرض کنید زخم‌معده دارد، داشته باشد؛ سردرد دارد، داشته باشد؛ سینه‌اش درد می‌کند، بکند؛ دستش مجروح است یا بیماری‌های پوستی دارد، خب داشته باشد؛ اینها دلیل نمی‌شود. مقصود از ”صحت در بدن“ امکان انجام دادن اعمال است؛ یعنی شخص بتواند اعمال را انجام بدهد و این‌طور نباشد که سفر موجب شود این مرض، او را از پا در بیاورد.

مثلاً، کسی ناراحتی قلبی دارد و اطباء به او می‌گویند: ”رفتن به آنجا با این وضعیت خطر دارد.“ خب، این مسئله‌ای است که می‌توانیم بگوییم با ”صحت در بدن“ منافات دارد. یا اصلاً طرف نمی‌تواند راه برود؛ خب، این بیچاره را چه کارش کنند؟ چطور او را بردارند و بگذارند؟ دو قدم می‌رود و می‌افتد، ضعف دارد و بدنش اصلاً توان راه رفتن ندارد؛ یعنی مرضِ زمین‌گیرکننده و مُقعِد دارد. این مسئله است.

پس ”صحت در بدن“ این نیست که شخص به‌طور کلی هیچ‌گونه ناراحتی و مشکلی نداشته باشد؛ بلکه منظور، بیماری و مرضی است که همان‌طور که انسان را از رفتن به مسافرت‌های دیگر بازمی‌دارد، از رفتن به حج هم بازمی‌دارد. آن مرض، مورد نظر است. حال اگر کسی زخم‌معده، قُرحه²، سردرد، میگرن یا ناراحتی‌های دیگری دارد، اینها هیچ‌کدام با ”الصِّحّةُ فِی البَدَن“ منافات ندارد.»³