نور ملکوت حج جلد 1

اهمیت حج به این مقدار است.»¹

خسران ناشی از نگرش بسیط به حقایق باطنی احکام

«بالإجمال بگویم: مسئلۀ حج آن‌قدر مهم و بااهمیت است که اگر من به شما می‌گفتم چقدر این مسئله اهمیت دارد، اگر پیاده هم شده بود می‌رفتید! این اثر را دارد؛ آن‌وقت الآن ما در بعضی از موارد می‌شنویم که فلان آقا به مکه نرفته است! خب چرا نرفته است؟! چون ایشان مستطیع نبوده‌اند! چه کسی می‌گوید مستطیع نبوده‌اند؟! این حرف‌ها چیست؟! چطور مستطیع بودند که فلان کار را بکنند و فلان ساختمان را بسازند، اما برای حج مستطیع نبودند؟!

چنین مطلبی را کسی بیان می‌کند که به مفهوم شرع و به حاقّ دین پی نبرده و به آن حقایقی که در بطن احکام شرعی و اوامر و نواهی الهی منطوی است، دسترسی پیدا نکرده است و مسائل را صرفاً از دیدگاه ظاهر، آن‌هم ظاهری جامد و با نگرشی جمودانه نگاه می‌کند؛ آن‌وقت چنین نظری هم می‌دهد.

اما آن عارفی که از حقایق باطنی و آن ارزش‌ها و دُرهای ثمینی که خداوند در لابه‌لای احکام الهی برای تربیت نفوس قرار داده، اطلاع پیدا کرده و با وجدان، قلب و ضمیر خود بر این حقایق و واقعیات اشراف یافته و حقیقتِ این مسائل را با جان خود لمس کرده است، او می‌داند که چه خسران، ضرر و زیانی متوجه آن افرادی خواهد شد که با نگرشی بسیط، اجمالی و جمودانه به این مطالب نگاه می‌کنند و مسائل را سرسری می‌گیرند!

آن عارفی که هم بر حقایق باطنی اشراف داشته باشد و هم بر احکام، ادله، مراجع و مستندات شرعی اشراف کامل داشته باشد ـ یعنی ذوالجَنبتَین باشد و جنبۀ باطن و ظاهر را با هم داشته باشد ـ او می‌تواند پرده از این راز بردارد و این مطلب را بیان کند. فقط او می‌تواند!

نقد رویکرد رفاه‌طلبی در حج با استناد به سیرۀ معصومین علیهم السّلام

حضرت امام حسن علیه السّلام که بیست‌وپنج بار از مدینه به مکه رفتند،