نور ملکوت حج جلد 1

نیامدند اول تمام مسائل عیال و زندگی‌شان را کامل تأمین و مرتب کنند و بعد بگویند: ”حالا به مکه برویم!“ نه، این‌طور نبود؛ بلکه با همان کیفیت زندگی عادی‌ای که داشتند، وقتی موقع حج می‌شد، می‌گفتند: ”بفرمایید برویم!“

بزرگان وقتی به مکه می‌رفتند، این‌طور نبود که حتماً در فلان هتل و فلان فندق اسکان داده شوند. نه؛ چون سابقاً مکه این‌طور نبود. مگر مکه در سابق اصلاً چند تا منزل داشت؟! همه در خیمه بودند؛ همان‌طور که الآن حجّاج در عرفات و منا در خیمه هستند. یعنی در صدها سال پیش که هنوز این وضعی که الآن مشاهده می‌کنیم و این برج‌های طویل و... وجود نداشت، تمام حجّاج خیمه داشتند، زیر خیمه می‌خوابیدند، بعد بلند می‌شدند و به مسجدالحرام می‌آمدند و دوباره به زیر خیمه برمی‌گشتند و می‌خوابیدند. یعنی همان‌طور که الآن حجّاج در عرفات و منا هستند؛ البته نه به این کیفیت که خیمه‌ها کولر داشته باشد و با آب، فضای آن محوّطه را تَبرید و خنک کنند و امثال‌ذلک، نه‌خیر؛ یک خیمه را با چند طناب به زمین وصل می‌کردند و سیدالشهدا علیه السّلام زیر همین خیمه می‌خوابیدند، امام صادق علیه السّلام زیر همین خیمه می‌خوابیدند. محلِ اسکان، هتل و اطاق ایشان در مکه همین بود و بعد هم بلند می‌شدند، به مسجدالحرام می‌رفتند، زیارت و طوافشان را بجا می‌آوردند و دوباره به همین ”هتلشان“ برمی‌گشتند و می‌خوابیدند. مسئلۀ مکه در سابق، به این نحو بود.

اهمیت نظر به حج به‌عنوان ادای دین

... لذا مسئلۀ حج باید در ذهن، به‌عنوان یک ”ادای دین“ جا بیفتد و استقرار پیدا کند؛ آن‌وقت انسان به‌دنبال تحصیل استطاعت حرکت می‌کند و کم‌کم مقداری پول کنار می‌گذارد تا اینکه بتواند توفیق پیدا کند. آن‌وقت، این حج، حجی است که در آن، انسان به‌دنبال حضرت ابراهیم علیه السّلام حرکت کرده است. حضرت ابراهیم چطور می‌آمد و حج انجام می‌داد؟ آیا با هواپیمای دوطبقه و صندلیِ آن‌چنانی می‌رفت؟! حضرت ابراهیم از فلسطین، سیصد فرسخ راه را سوار بر مرکب شد و به مکه آمد و خانۀ خدا را بنا نهاد.¹