نور ملکوت حج جلد 1

و ذهن او خطور ننماید، و تمام توجه و حواسش باید به‌سمت عوالم ربوبی و ملکوت این اعمال و افعال متمرکز گردد، برای او تبدیل به جهنمی سوزان و دره‌ای هولناک و مَخوف خواهد شد که برای هر لحظه‌لحظه‌اش از خدا طلب خلاصی و نجات را می‌کند، و پس از انجام تکالیف با هزار شک و تردید و عذاب و مِحنَت، به شکرانۀ تخلص از این مصیبت عظمیٰ سر به سجدۀ شکر می‌گذارد و خود را رها و آسوده از تشویش و اضطراب عجیب احساس می‌کند؛ و این است نتیجۀ این احتیاطات و وسواس‌ها و تشکیک‌ها!

توجه قلبی، معیار صحت در شریعت واقعیه و عرفان

اما صحت عمل از دیدگاه عارف باللَه و شریعت حقۀ واقعیه با توجه تام قلب و سرّ انسان به مبدأ هستی و قادر متعال در هنگام إتیان به فعل، در عین رعایت موازین ظاهری به قدر طاقت و توان هر فرد تحقق می‌پذیرد؛ زیرا اصل در دیدگاه مقدس شرع انور بر اتصال قلب بنده است با حضرت ربّ الأرباب، نه بر رعایت جوانب و آداب ظاهری بدون توجه به حقیقت و باطن آن.

و بر این لحاظ اگر مجموع رعایت و توجه به حقیقت و باطن عمل و عبادت و ظاهر آن را به صد درجه تقسیم کنیم، از دیدگاه شرع مقدس نود و پنج قسمت به مسئلۀ باطنی و روحی آن تعلق دارد، و تنها پنج درصد و یا کمتر به رعایت جوانب ظاهری و صحت فعلی ارکان و جوارحی آن تعلق می‌گیرد. و رعایت احتیاط از دیدگاه عارف طبعاً به جنبۀ باطنی و حقیقی عبادت برمی‌گردد که آن اصل و میزان در مِضمار سنجش و محاسبه است، و آن معیار قبول و یا رد عبادات و اعمال است.

انصراف از حقیقت توحید با وسواس در مخارج حروف

وظیفۀ سالک در انتخاب مرجع تقلید (ت)

در این سفر اخیری که خداوند توفیق زیارت بیت‌اللَه‌الحرام را در سفر حج نصیب این حقیر نمود، روزی یکی از رفقاء و احبّه و إخْوان روحانی ما که به شخصی از شاگردان بعضی از منتسبین به معرفت و مشهورین به اخلاق و عرفان و تهذیب نفس برخورد کرده بود، آن شخص توحید خود را در این فریضۀ مقدس الهی، رعایت دقیق افعال و دقت در تحسین تلفظ ادعیه و اذکار و وسواس در صحت تام اعمال ظاهری ـ اعم از رَمْی و طواف و سعی و صلات طواف و غیره ـ قرار داده بود، و گفته