نور ملکوت حج جلد 1
مقدمات و مبانی حج
کتاب حاضر، جلد اول مجموعۀ «نور ملکوت حج» و دربرگیرندۀ مبانی و مباحث مقدماتی این فریضه است. این اثر که برگرفته از آثار و بیانات علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی و آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی (رضوان‌الله‌علیهما) است، حج را از منظر عرفانی تحلیل کرده و تفاوت نگاه معصومین علیهم‌السلام و علمای ربانی را با سایر افراد به این فریضه نشان می‌دهد. مؤلفان ضمن نقد نگاهِ صرفاً ظاهری و تأکید بر حقیقت و باطن حج، مسائل مهم فقهی (مانند استطاعت) را نیز در کنار مباحث عرفانی بررسی کرده‌اند. این کتاب با ساختاری موضوعی در ۶ فصل تدوین شده است.
نور ملکوت حج جلد 1
175* * *
صوفی ابن‌الوقت باشد ای رفیق *** نیست فردا گفتن از شرط طریق1 * * *
ای دل اَر عشرت امروز به فردا فکنی *** مایۀ نقد بقا را که ضمان خواهد شد؟!2 امروز و همین الآن!
ببینید، همۀ اینها ما را به همین وضعیت فعلی سوق می‌دهند، نه به امید آینده. تفاوت بسیاری است میان اینکه انسان در تفکر و مرامش، بدون ملاحظۀ موقعیت فعلی، امید به آینده داشته باشد، یا اینکه در تفکرش همیشه ”حال“ حاکم باشد. چنین شخصی، همیشه در حال به‌سر می‌برد، همواره در موقعیت حال حرکت می‌کند و آن نشاط را در وجود خود احساس می‌نماید.
تبیین عبادت احرار در کلام امیرالمؤمنین علیه السّلام
به فرموده و کلام امیرالمؤمنین علیه السّلام: ”لَم أعبُد رَبًّا لَم أرَه!“3 یعنی من الآن دارم خدا را می‌بینم؛ نه به امید بهشت و نه از ترس دوزخِ آینده، بلکه همین الآن! ”بَل وَجَدتُکَ أهلًا لِلعبادةِ فعَبَدتُک!“4 این عبادت، عبادت احرار است؛ عبادتی که از توقع
- مثنوی معنوی (آذر یزدی)، دفتر اول، ص ١٠.
- دیوان حافظ (قزوینی)، غزل ١٦٤.
- الکافی، ج ١، ص ٩٨ و ١٣٨؛ الأمالی، شیخ صدوق، ص ٣٤٢؛ مختصر البصائر، ص ٣٩٩. با قدری اختلاف در مصادر. ترجمه:
«پروردگاری را که ندیده باشم، عبادت نکرده‌ام!» (محقق) - عوالی اللّئالی، ج ٢، ص ١١:
«و قالَ علیٌّ عَلیهِ السّلام: ما عَبَدتُک خَوفًا مِن نارِکَ و لا شَوقًا إلیٰ جَنّتِکَ؛ بَل وَجَدتُک أهلًا لِلعبادةِ فعَبَدتُک.» ترجمه:
«امیرالمؤمنین علیه السّلام فرمودند: خداوندا، تو را نه از ترسِ آتش جهنّمت عبادت کردم و نه به شوقِ بهشتت؛ بلکه تو را سزاوار عبادت یافتم، پس به عبادتت پرداختم.» (محقق)