نور ملکوت حج جلد 1

طرف دیگر، اگر نظر لطفت را از آنها برگرداندی، از تو مأیوس نباشند.“

اینجاست که واقعاً باید بدن همۀ ما بلرزد و به موقعیت خودمان پی ببریم که هیچ امیدی را احساس نکنیم؛ و از طرف دیگر، نسبت به رحمت پروردگار هم مأیوس نباشیم.

ضرورت احتیاط در نقد و پرهیز از شماتت افراد

لذا اگر خدای‌نکرده از روی بی‌التفاتی به شخصی نظر بیندازیم، چه‌بسا فردا همان شخص بیاید و همچون گِلی که خود را ذلیل و متواضع قرار داده است، تبدیل به گُلی شاهدِ بازاری بشود؛ و آن شخص خاطی به قعر جهنم و درۀ هلاکت سقوط کند! سالک باید این حال را همیشه داشته باشد؛ این واقعیت است و شوخی نیست.

من با چشم خودم افرادی را دیدم که دیگران را تعییب می‌کردند و حتی در آن تعییب هم حق داشتند، نه‌اینکه ناحق باشند؛ ولی نکته‌ای را که آنها فراموش کرده بودند این بود که: ”اگر او عیب دارد، تو هم بی‌عیب نیستی.“ آنها این مسئله را فراموش کرده بودند. بله، درست تعییب می‌کرد، درست تنقید می‌کرد ـ البته بعضی از آنها هم اشتباه بود ـ ولی کسی که متوجه این حالت باشد، با احتیاط قدم برمی‌دارد. این‌طور نیست که شمشیری را به‌دست بگیرد و همه را از دَمِ تیغ انتقاد و تعییب بگذراند؛ روزی خواهد رسید که خداوند متعال ما را به همان بلیه‌ای مبتلا خواهد کرد که قبلاً دیگران را به‌واسطۀ آن صفت مذمومه، مورد تهاجم قرار می‌دادیم!¹ و از این قضایا بسیار اتفاق افتاده است.