نور ملکوت حج جلد 1
مقدمات و مبانی حج
کتاب حاضر، جلد اول مجموعۀ «نور ملکوت حج» و دربرگیرندۀ مبانی و مباحث مقدماتی این فریضه است. این اثر که برگرفته از آثار و بیانات علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی و آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی (رضواناللهعلیهما) است، حج را از منظر عرفانی تحلیل کرده و تفاوت نگاه معصومین علیهمالسلام و علمای ربانی را با سایر افراد به این فریضه نشان میدهد. مؤلفان ضمن نقد نگاهِ صرفاً ظاهری و تأکید بر حقیقت و باطن حج، مسائل مهم فقهی (مانند استطاعت) را نیز در کنار مباحث عرفانی بررسی کردهاند. این کتاب با ساختاری موضوعی در ۶ فصل تدوین شده است.
نور ملکوت حج جلد 1
210تبیین معنای ظاهری و باطنی ﴿بَلَداً آمِناً﴾ در آیۀ شریفه
از امام علیه السّلام در تفسیر آیۀ شریفۀ ﴿رَبِّ ٱجۡعَلۡ هٰذَا بَلَدًا ءَامِنٗا﴾1 سؤال شد. طبعاً این آیه یک معنای ظاهری دارد و آن اینکه: کسی که در آنجا میرود در امن
- ← «شیخ بهاءالدّین عامِلی حکایت کرده است که در روایت وارد است:
ابراهیم بن أدهَم در طواف بود، جوانی امرد را که موی در صورت نداشت و زیباچهره بود دیدار کرد. شروع کرد به نگاه کردن به او و پس از آن روی از وی برگردانید و در میان طوافکنندگان متواری شد. چون به خلوت آمد، از علت این نگاه سؤال نمودند و به او گفتند: ما تا بهحال از تو سابقه نداشتهایم که در سیمای جوان امردی نظر کنی!
گفت: او پسر من است، و من او را در خراسان گذارده بودم. چون به جوانی رسید، از آنجا بیرون شده دنبال من میگردد. من ترسیدم که وی مرا از ذکر پروردگارم باز بدارد و حذَر کردم که اگر او مرا بشناسد، من با او انس بگیرم. و سپس ابراهیم این اشعار را انشاد نمود:
هَجَرتُ الخَلقَ طُرًّا فی هَواکا *** وَ أیتَمتُ العیالَ لِکَی أراکا (١)
فَلَو قَطَّعتَنی فی الحُبِّ إربًا *** لَما حـَنَّ الفُؤادُ إلیٰ سِواکا (٢)
* * *
أُحِـبُّ التُّقیٰ و النَّفسُ تَطلُبُ غَیرَهُ *** وَ إنّی و إیّاها لَمُصطَرِعانِ (٣)
فَیَومٌ لها مِنّی و یَومٌ اُذِلُّها *** کِلانا عَلَی الأیّامِ مُعتَرِکانِ (٤)*
١) من در راه میل و هوای تو از جمیع خلایق کناره گرفتم؛ و برای دیدار و لقای تو عیالم را یتیم نمودم.
٢) بنابراین، اگر تو دربارۀ محبتت مرا قطعهقطعه کنی، ناله و آه دل من بهسوی غیر تو بلند نمیشود.
٣) من تقوا را دوست میدارم و نفس من غیر آن را میپسندد، و من با نفسم در اینباره پیوسته در کُشتیگیری به سر میبریم.
٤) بنابراین، یک روز آن بر من غالب است و یک روز من او را رام؛ هر دوتای ما در مدت گذراندن ایام، یکدگر را به خاک در میافکنیم.» (علامه طهرانی)
* کشکول بهایی، ج ٣، ص ٢٤٤. رجوع شود به شرح أسماء اللَه الحسنی، قشیری، ص ٣٩٧؛ محاضرة الأبرار، ج ٢، ص ٦٣.
سوره بقره (٢) آیه ١٢٦: ﴿وَإِذۡ قَالَ إِبۡرٰهِۧمُ رَبِّ ٱجۡعَلۡ هٰذَا بَلَدًا ءَامِنٗا وَٱرۡزُقۡ أَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلثَّمَرٰتِ مَنۡ ءَامَنَ مِنۡهُم بِٱللَهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ﴾. ترجمه:
«و آنگاه که ابراهیم گفت: پروردگارا! این سرزمین را شهری امن بگردان و از مردم آن، هرکس را که به خدا و روز قیامت ایمان آورده است، از انواع ثمرات و بهرهها روزی بخش.» (محقق)
- ← «شیخ بهاءالدّین عامِلی حکایت کرده است که در روایت وارد است:
