نور ملکوت حج جلد 2
اسرار و احکام حج
جلد دوم مجموعۀ «نور ملکوت حج» است که در ادامۀ مبانی جلد پیشین، به تبیین اسرار، احکام و آداب این فریضه میپردازد. این اثر که برگرفته از آثار و بیانات علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی و آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی (رضواناللهعلیهما) است، علاوه بر مناسک و اسرار حج، آداب اماکن زیارتی مکه و مدینه را نیز شرح میدهد. مباحث این مجموعه، سیری جامع از مقدمات و آمادگیهای پیش از این سفر الهی تا تحلیل اسرار و مناسک را در بر گرفته و در نهایت، بر لزوم مراقبههای پس از بازگشت جهت حفظ دستاوردها و حالات معنوی زائر تأکید میورزد. این کتاب نیز با ساختاری موضوعی در ۶ فصل تنظیم شده است.
نور ملکوت حج جلد 2
162نتیجه، فرد مالک و صاحب غیرت، برای هر چیزی که با غیرتش منافات داشته باشد، حریم قرار میدهد و دیگران را از ورود به آن فضا منع میکند.
احرام، یعنی ورود به حریم غیرت الهی
این مطالبی که عرض میکنم، موقعی که انسان میخواهد تکبیرةالإحرام ببندد و همینطور وقتی که میخواهد برای احرام، لبیک بگوید یا نیت کند، خیلی به درد میخورد. آنجا این سؤال پیش میآید که این ”احرام“ یعنی چه؟ یعنی شما وارد حرم شدهاید، نهاینکه بیرون حرم ایستاده باشید! این تکبیر است که شما را بهواسطۀ تکلیف، وارد حریم کرده است؛ حریمِ صاحب غیرتی که تابهحال اجازۀ ورود نداده بود و این اجازه، تازه وقت اذان ظهر صادر میشود. او تابهحال اجازه نداده بود.
نقد تلقّی رایج از فریضۀ نماز
ببینیم که تفاوت در فهم ما از کجاست تا به کجا. وقتی وقت نماز ظهر میشود، ما مصیبت میگیریم و بر سر میزنیم که: ای وای، تکلیف آمد و حالا بلند شویم نماز بخوانیم! همینطور انجام نمیدهیم، انجام نمیدهیم و صبر میکنیم تا ده دقیقه به غروب مانده، هر دو نماز را الاّکلنگی تمام میکنیم! ما این زوال شمس1 را برای خودمان بهعنوان نزول مصیبت تلقّی میکنیم!
انتظار اولیای الهی برای فرا رسیدن وقت نماز
درحالیکه زوال شمس، اعلان احرام است. اینکه رسول خدا میفرمایند: ”أرِحْنی یا بِلال“2 بهخاطر همین است. مقام عزت و کبریائیتِ حق، تا حالا اجازۀ ورود نداده بود و انگار میگفت: نمیتوانی نماز بخوانی! بله، نماز مستحب میخواهی
- زوال شمس (یا ظهر شرعی): لحظهای که خورشید پس از رسیدن به بالاترین نقطۀ خود در آسمان (اوج ارتفاع یا نصفالنّهار) و داشتن کوتاهترین سایه، شروع به حرکت به سمت غرب (زوال) میکند. این لحظه، آغاز وقت شرعی نماز ظهر است. (محقق)
- العلل، دارقطنی، ج ٤، ص ١٢١ و ١٢٢، با قدری اختلاف.
• مفتاح الفلاح، ص ١٨٢:
«رُوِیَ أنّ النّبیَّ صلّی اللَه علَیه و آله و سلّم کان یَنتَظِرُ دُخولَ وَقتِ الصّلاةِ و یَقولُ: أرِحنا یا بِلال.»
ترجمه: «روایت شده است که رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم در انتظار فرا رسیدن وقت نماز بودند و میفرمودند: ای بلال، ما را آسوده کن!» (محقق)
