نور ملکوت حج جلد 2

گناه کردن هستیم؛ کلاً داریم گناه می‌کنیم!

طبعاً توبه هم مراتبی دارد؛ آن توبه‌ای که اولیا می‌کنند با آن توبه‌ای که ما می‌کنیم، خیلی تفاوت دارد! ما خیال می‌کنیم توبه فقط برای از دیوار بالا رفتن یا بالا کشیدن مال ملت است؛ گمان می‌کنیم توبه فقط برای اینهاست! نه آقا؛ توبه از خیالات، تفکرات و تصورات است، همۀ اینها توبه دارد. سوءظن‌ها نسبت به مردم، نسبت به رفیق، همۀ اینها گناه است و همۀ اینها انسان را نگه می‌دارد.

فکر نکنید توبه فقط برای دزدی، ربا، سرقت و زنا است؛ اینها گناهانی است که مربوط به عامه و ظاهر است، بلکه گناهان باطنی است که باید از آنها توبه کرد. لذا اینکه می‌فرمودند: ”باید غسل توبه بکنیم“ منظور، غسل توبه از اینهاست: غسل توبه از توهمات و تصوراتمان در موقع احرام؛ غسل توبه از ابتعادمان از حق؛ غسل توبه از کناره‌گیری از حق؛ غسل توبه از سوءظن‌ها و آن ذهنیاتی که حرکت ما را به‌سوی تجرّد، کُند و متوقف می‌کند! از اینها باید توبه کرد.¹»²

احرام یعنی خروج از خودیت و نفی مظاهر کثرت

روایتی در باب معنای باطنی احرام و فلسفۀ تلبیه (ت)

«احرام یعنی نیت ورود در فضایی خاص که آن فضای خاص اقتضا می‌کند شخص از خودیت بیرون بیاید، آثار عبودیت را داشته باشد و هیچ ظهوری از مظاهر کثرت و تعلّق را با خود نداشته باشد.»³