نور ملکوت حج جلد 2
اسرار و احکام حج
جلد دوم مجموعۀ «نور ملکوت حج» است که در ادامۀ مبانی جلد پیشین، به تبیین اسرار، احکام و آداب این فریضه میپردازد. این اثر که برگرفته از آثار و بیانات علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی و آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی (رضواناللهعلیهما) است، علاوه بر مناسک و اسرار حج، آداب اماکن زیارتی مکه و مدینه را نیز شرح میدهد. مباحث این مجموعه، سیری جامع از مقدمات و آمادگیهای پیش از این سفر الهی تا تحلیل اسرار و مناسک را در بر گرفته و در نهایت، بر لزوم مراقبههای پس از بازگشت جهت حفظ دستاوردها و حالات معنوی زائر تأکید میورزد. این کتاب نیز با ساختاری موضوعی در ۶ فصل تنظیم شده است.
نور ملکوت حج جلد 2
196تعریف میقات
«مسئلۀ مهمی که در بحث حج مطرح شده است، مسئلۀ احرام از میقات است، طبق روایاتی که در بحث احرام آمده است و فرمودهاند:
مواقیت، امکنهای است که رسول خدا آنها را برای کسانی که میخواهند مُحرِم شوند، تعیین کرده است.1
طبعاً آنچه از این روایات استفاده میشود، این است که باید از همان امکنهای که رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم برای احرام تشریع فرموده است، احرام بست؛ و علاوهبر آن امکنه، نمیتوان جای دیگری را مدّ نظر قرار داد.
روایات نسبت به خصوصیت خود مواقیت مختلف است؛ ولی در اینکه مواقیت همین موارد ذکرشده است، شبههای نیست.
جواز احرام خارج از مسجد شجره و ملاک آن
مثلاً در ذوالحلیفه شبهه در این است که آیا خود ذوالحلیفه عبارت است از مسجد شجره2 و همان مسجد فعلی میقات است؟ یا اینکه ذوالحلیفه، وادیای است که مسجد شجره در آن وادی قرار گرفته است؟ و اینکه اکنون میبینیم افراد از مسجد
- رجوع شود به همان، ص ٣٠٧ ـ ٣١١.
- مسجد شَجَره (یا مسجد ذوالحُلَیفه): از مساجد تاریخی مدینه است که در منطقۀ «ذوالحلیفه» یا «آبارعلی» در هشت کیلومتری جنوب غربی مسجدالنّبی در مسیر مکه قرار دارد. ذوالحلیفه، میقات کسانی است که برای عمرۀ تمتّع و عمرۀ مفرده از مدینه به مکه میروند. این محل با نام مسجدالإحرام نیز شناخته میشود. پیامبر اکرم صلّی اللَه علیه و آله و سلّم نیز در سفرهای عمره و حج تمتّع در این میقات، مُحرِم شدند.
وجه تسمیۀ آن به شجره این است که پیامبر اکرم در جریان سفر سال ششم هجرت که منتهی به امضای معاهدۀ حدیبیّه شد، در این مکان، کنار درختی (شجره) به نام «سَمَره» فرود آمده و احرام بستند. همینطور در سال هفتم جهت عمرةالقضاء و نیز در سال دهم برای حجّةالوداع در این مسجد احرام پوشیدند.* (محقق)
* رجوع شود به الکافی، ج ٤، ص ٢٤٩؛ تهذیب الأحکام، ج ٥، ص ٨٤ و ٨٥؛ وفاء الوفاء، ج ٤، ص ٦٢؛ التّاریخ القویم لمکّة و بیت اللَه الکریم، ج ٤، ص ٢٩٣؛ معالم المدینة المنوّرة بین العمارة و التّاریخ، ج ١، ص ٣٦٩.
