نور ملکوت حج جلد 2

گرفته است. و همین‌طور این قضیه عبارت است از حرکت به دور ذات اقدس پروردگار و توجه قلب به آن در تمام مظاهر وجود؛ که آن خود، سیر طولی اراده و مشیّت پروردگار است از مقام مشیّت تا مقام شهادت که مقام کون و فساد و عالم ظاهر است.»¹

«[به عبارت دیگر] اصل این مسئلۀ گردش و طواف، یک عمل ظاهر است؛ که این عمل ظاهر باید حکایت و اشارتی باشد از آن توجه قلبی به عوالم معنا و عوالم ولایت. همان‌طور که می‌دانید، خداوند عوالم را در هفت عالَم خلق کرده است؛ و این هفت عالم عبارت‌اند از:

عالم اول: عالم ماده است که همین عالم اجرام، کواکب و سیارات است؛

عالم دوم: عالم مِثال است؛

عالم سوم: عالم ملکوت سُفلیٰ است؛

عالم چهارم: ملکوت عُلیا است؛

عالم پنجم: جبروت است؛

عالم ششم: لاهوت است؛

عالم هفتم: عالم اسماء کلیه است که پس از آن دیگر عالمی وجود ندارد، یعنی پس از آن همان جنبۀ ذات است؛ یا اینکه بنا بر اختلاف در تعبیر، آن عالمِ هفتم، مرتبۀ ذات است.²و³

تجلی «سبع سماوات» در طواف، سعی و رمی جمرات

«در تمام این احوال، انسان باید توجه خود را به او داشته باشد؛ هم در ظاهر،