نور ملکوت حج جلد 2

احکام و آداب طواف

نقطۀ آغاز طواف از حجرالأسود

«یکی از مسائلی که فعلاً مطرح است، مسئلۀ شروع طواف از محاذات با حجرالأسود است. طبعاً طواف باید از حجرالأسود شروع شود؛ اما کجا داریم که نقطۀ آغاز باید دقیقاً ابتدای حجرالأسود باشد، به‌طوری که یک میلیمتر پس از آن و یک میلیمتر پیش از آن نیز باطل باشد؟

پرهیز از وسواس در محاذات با حجرالأسود

وقتی می‌گویند از حجرالأسود شروع کن، نه‌اینکه دقیقاً از خود سنگ، آن‌هم یک خط مستقیم در وسط آن! مثلاً فرض کنید سنگ فلان مقدار است، باید قطرش را در نظر بگیرید و دقیقاً وسط آن، یعنی آن نقطۀ مرکزی را مبدأ قرار دهید! و آن را چنان حساب کنید که یک خط فرضی بکشید که آن خط مثلاً از وسط سر شما بگذرد، به‌طوری که هیچ فاصله‌ای با آن نقطۀ مرکزی نداشته باشد!

عرفی بودن ملاک در تعیین اماکن و مواقف

به‌طور کلی این مسائل، مسائل عرفی است. مثلاً می‌گویند: ”سِرتُ مِنَ البَصرَةِ إلَی الکوفَةِ؛ از بصره به‌سوی کوفه حرکت کردم.“ خب، کجای بصره مورد نظر است؟ بصره یعنی شهر. حال یا شما از وسط آن سیر کرده‌اید یا از جای دیگر آن؛ فرقی نمی‌کند. مجموعۀ بصره در اینجا مورد نظر است، نه یک مترِ خاص یا یک نقطۀ خاص از بصره. شما از هر کجای آن محدوده که شروع کنید، اشکال ندارد. فرض کنید گاهی شخصی می‌گوید: من از آنجا فلان کار را کردم! به او می‌گویند: اشکال ندارد. بعد می‌گوید: من از اینجا آن کار را کردم! باز هم می‌گویند: اشکال ندارد؛ درحالی‌که این دو، مکان‌های مختلفی هستند و شاید بین آنها صد متر فاصله باشد. این [دقت‌های افراطی] اصلاً به‌طور کلی مدّ نظر شارع نبوده است.

من‌باب‌مثال وقتی که شارع می‌گوید حرکتت را از بصره شروع کن، نمی‌گوید که خود را دقیقاً به دیوار منزل آخر بصره بچسبان که آن نقطه، محدوده و مرز بصره است؛ و باید دقیقاً از آنجا شروع کنی و احتیاط هم بر این است که به این نحو باشد!

نقد احتیاط‌های بی‌مورد در محاذات حجرالأسود

این‌همه احتیاط چیست که ما از خود درآورده‌ایم؟ ما خودمان با این احتیاط‌های