نور ملکوت حج جلد 2

احکام را ـ که باید پُلی برای عبور و حرکت انسان باشد ـ تنزل می‌دهد.

خداوند بیکار نبود که این احکام را بیاورد! ملائکۀ او نیز بیکار نبودند؛ آن‌قدر کار داشتند که اگر این احکام را هم نمی‌آوردند، باز هم بیکار نبودند. این احکام و تکالیفی که از آن مبدأ آمده است، به‌واسطۀ سنخیت بین ظاهر و باطن، تأثیر باطنی خود را بر نفس باقی می‌گذارد؛ اما ما این احکام و تکالیف را پایین می‌آوریم، پایین، پایین، آن‌قدر که به یک حد عادی، معمولی و متعارفی می‌رسانیم که حتی اگر یک مجسمه یا ربات هم این اعمال را انجام دهد، ما در این حد می‌گوییم: قبول است؛ حَجّت را انجام دادی، برو پی کارت! حجّت تمام شد و رفت! در همین حد.»¹

دیدگاه مرحوم علامه طهرانی دربارۀ محاذات شانۀ چپ با کعبه و معنای آن

«بارها اتفاق می‌افتاد که حقیر مطلبی خدمت مرحوم والد ـ رضوان اللَه علیه ـ معروض می‌داشتم و ایشان می‌فرمودند: ”این مطلب با مذاق شرع ناسازگار می‌باشد!“ و بنده پس از مراجعه به مدارک متوجه می‌شدم که حق با ایشان بوده است.

از جمله روزی به ایشان عرض کردم: این مسئله که می‌گویند طائف هنگام طواف به دور کعبه باید چنان مواظبت و مراقبت نماید که هیچ‌گاه شانۀ چپ او از مُحاذات بیت خارج نگردد، چگونه است؟ و آیا این فتوا با نفس توجه و عبادت و التجاء به‌سوی پروردگار در هنگام طواف منافات ندارد؟ و انسان را از باطن به ظاهر و از ادراک مغز و حقیقت به مجاز و پوست و از توجه به معنا به کثرت منصرف نمی‌سازد؟ ایشان فرمودند:

دقیقاً همین‌طور است و اصلاً این حکم بدین صورت در احادیث وجود ندارد.

و حقیر پس از مراجعه به روایات متوجه شدم به‌طور کلی طرح این مسئله اشتباه محض می‌باشد و آنچه که از مُفاد روایات به‌دست می‌آید این است که: شخص طواف‌کننده باید از سمت چپ به دور خانۀ خدا طواف کند نه از سمت راست، به‌نحوی‌که شانۀ چپ او به‌سمت بیت باشد نه شانۀ راست او؛² و این مسئله چه ربطی