نور ملکوت حج جلد 2
اسرار و احکام حج
جلد دوم مجموعۀ «نور ملکوت حج» است که در ادامۀ مبانی جلد پیشین، به تبیین اسرار، احکام و آداب این فریضه می‌پردازد. این اثر که برگرفته از آثار و بیانات علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی و آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی (رضوان‌الله‌علیهما) است، علاوه بر مناسک و اسرار حج، آداب اماکن زیارتی مکه و مدینه را نیز شرح می‌دهد. مباحث این مجموعه، سیری جامع از مقدمات و آمادگی‌های پیش از این سفر الهی تا تحلیل اسرار و مناسک را در بر گرفته و در نهایت، بر لزوم مراقبه‌های پس از بازگشت جهت حفظ دستاوردها و حالات معنوی زائر تأکید می‌ورزد. این کتاب نیز با ساختاری موضوعی در ۶ فصل تنظیم شده است.
نور ملکوت حج جلد 2
230کسی می‌فهمد؟ وقتی ادله می‌گوید ضرورت، اگر افراد دیگر باشند، می‌گویند: منظور فقط مرگ است؛ ولی نه، ضرورت در اینجا صرف فشار است.
حکم طواف در طبقات بالا و جواز فاصله از کعبه (ت)
بنابراین، می‌توان عقب‌تر، آن‌طرفِ مقام هم طواف کرد؛ زیرا باید راحت بود تا بتوان حال خود را حفظ کرد. این منظور من است و این قضیه باعث می‌شود که مجتهد بتواند بهتر آن روایات و مسانید را ادراک کند.1»2
فلسفۀ نماز طواف در پشت مقام ابراهیم
اعجاز الهی در ماندن جای پای حضرت ابراهیم (ت)
«چرا باید پشت مقام حضرت ابراهیم3 بایستیم و نماز بخوانیم؟ باید متوجه فلسفۀ اعمال باشیم؛ یعنی با اینکه مسجدالحرام متعلق به خداست، ولی باید پشت مقام،
- همان، سخنرانی، مبانی اسلام، مأخوذ از احکام و اسرار حج، مجلس ١ و ٣:
«در طواف، انسان باید به‌راحتی طواف کند. اگر بتواند، بین مقام ابراهیم علیه السّلام و خود کعبه طواف کند و اگر دید ازدحام زیاد و به‌نحوی است که طواف در آن محدوده مشکل است، می‌تواند فاصله بگیرد؛ و هر مقدار هم که فاصله بگیرد، اشکالی ندارد. هم‌چنین در صورتی که در طبقات پایین طواف ممکن نباشد، در آن طبقات بالا نیز اشکالی ندارد؛* ولی معمولاً در طبقۀ پایین می‌شود و این‌طور نیست که ممکن نباشد.» (آیةاللَه طهرانی)
* رجوع شود به وسائل الشّیعة، ج ١٣، ص ٣٥٠ و ٣٥١. - سایت مکتب وحی، دروس، فقه، درس ٧٧. (آیةاللَه طهرانی)
- مَقام حضرت ابراهیم علیه السّلام: سنگی است در جوار کعبۀ معظمه که جای پای آن حضرت بر آن نقش بسته است. قرآن کریم این مقام شریف را از آیات و نشانه‌های آشکار خداوند در زمین برشمرده و مؤمنین را به اقامۀ نماز در این جایگاه فرا می‌خواند.*
این سنگ، اکنون در محفظه‌ای طلایی‌رنگ، در فاصلۀ تقریبی ١٣متری خانۀ خدا قرار دارد. طواف واجب در محدودۀ میان کعبه و مقام ابراهیم بجا آورده می‌شود و نماز طواف در پشت آن اقامه می‌گردد.**
براساس روایات، هنگامی که خداوند متعال به حضرت ابراهیم فرمان داد تا مردم را برای ادای فریضۀ حج فراخوانَد، آن حضرت بر روی این سنگ قرار گرفتند و ندای الهی را به گوش همگان رساندند و جای پای ایشان بر سنگ باقی ماند.*** (محقق)
* سوره بقره (٢) آیۀ ١٢٥؛ سوره آل‌عمران (٣) آیۀ ٩٧.
** وسائل الشیعة، ج ١٣، ص ٣٥٠، ٣٥١ و ٤٢٢.
*** علل الشّرائع، ج ٢، ص ٤٢٣.
- همان، سخنرانی، مبانی اسلام، مأخوذ از احکام و اسرار حج، مجلس ١ و ٣: