نور ملکوت حج جلد 2

حضرت ابراهیم و اسماعیل علیهما السّلام در این مسئله چه نقشی دارند؟ و چرا خداوند در ساختمان بنای بیت، با عبارت ”تطهیر“ از این ساختمان یاد می‌کند؟ زمین، زمین است و تفاوتی ندارد؛ ساختمان، ساختمان است؛ سنگ و گل و گچ و مصالح، تمام اینها با سایر مواد تفاوتی ندارند. پس مقصود از ﴿طَهِّرَا﴾ چیست؟ یک وقت خدا می‌فرماید: این مکان را بسازید و بنا کنید؛ همان‌طورکه در آیات دیگر آمده است:

﴿وَإِذۡ يَرۡفَعُ إِبۡرٰهِ‍ۧمُ ٱلۡقَوَاعِدَ مِنَ ٱلۡبَيۡتِ وَإِسۡمٰعِيلُ رَبَّنَا تَقَبَّلۡ مِنَّآ إِنَّكَ أَنتَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ﴾؛¹ ”حضرت ابراهیم و اسماعیل قواعد این بناء را بالا می‌بردند و دیوارها را هموار می‌نمودند و می‌گفتند: خدایا، این عمل را از ما قبول کن و بپذیر، [به‌درستی‌که حقاً تو شنوا و دانا هستی!]“

سرّ امر به تطهیر در بنای کعبه

اما خداوند در این آیه به صرف بنای بیت اکتفا نمی‌کند، بلکه می‌فرماید: ﴿طَهِّرَا بَيۡتِيَ لِلطَّآئِفِينَ وَٱلۡعٰكِفِينَ وَٱلرُّكَّعِ ٱلسُّجُودِ﴾؛ ”بیت مرا پاک کنید!“ یعنی حضرت ابراهیم علیه السّلام در آنجا باید چه کند؟ مگر در آنجا شیء قذری بود که حضرت ابراهیم باید بیاید و آن را پاک کند؟! مگر آن مکان، مکانی ناپاک و غیرطاهر بود؟! مگر در آنجا نجاستی بود که حضرت ابراهیم باید بیاید و آن را بشوید و تطهیر و پاک کند؟ پس این طهارتی که خداوند برعهدۀ حضرت ابراهیم و حضرت اسماعیل می‌گذارد، چه طهارتی است و این مسئولیت چه مسئولیتی است؟

معنای باطنی تطهیر بیت و طهارت نفس حضرت ابراهیم و اسماعیل

... مقصود از ﴿طَهِّرَا﴾ که خداوند به حضرت ابراهیم علیه السّلام می‌فرماید، این است که: شما که می‌خواهید بیتی را بسازید و این بیت را مثابه و محل اجتماع مردم و محل امن ظاهری و باطنی قرار بدهید، باید اول مکان دل و ظرف وجود دل خودتان را پاک کنید! شما کسانی هستید که می‌خواهید خانۀ مرا بسازید؛ خانۀ مرا کسی که ناپاک است نمی‌تواند بسازد. شما می‌خواهید این مکان را محل توجه و طواف در حرم امن و امان پروردگار قرار بدهید؛ کسی که هنوز به مرتبۀ اخلاص و