نور ملکوت حج جلد 2
اسرار و احکام حج
جلد دوم مجموعۀ «نور ملکوت حج» است که در ادامۀ مبانی جلد پیشین، به تبیین اسرار، احکام و آداب این فریضه میپردازد. این اثر که برگرفته از آثار و بیانات علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی و آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی (رضواناللهعلیهما) است، علاوه بر مناسک و اسرار حج، آداب اماکن زیارتی مکه و مدینه را نیز شرح میدهد. مباحث این مجموعه، سیری جامع از مقدمات و آمادگیهای پیش از این سفر الهی تا تحلیل اسرار و مناسک را در بر گرفته و در نهایت، بر لزوم مراقبههای پس از بازگشت جهت حفظ دستاوردها و حالات معنوی زائر تأکید میورزد. این کتاب نیز با ساختاری موضوعی در ۶ فصل تنظیم شده است.
نور ملکوت حج جلد 2
67و بازگشت و پشت سر خود را هم نگاه نکرد؛ یعنی حتی دستور آمد که: ”پشت سرت را هم نگاه نکن؛ بگذار و برگرد!“ آنگاه پس از اینکه حضرت اسماعیل در آنجا بود و رشد کرد و به سن نوجوانی رسید، با هم آمدند و کعبه را که آثارش از زمان حضرت آدم علیه السّلام بود ـ یعنی حضرت آدم این چهارگوشۀ کعبه را مشخص کرده بود، ولی چیزی ساخته نشده بود ـ حضرت ابراهیم آمد و بهاتفاق حضرت اسماعیل شروع کرد دیوار خانۀ کعبه را تا حد سر و قدری بالاتر بنا کرد. قضیه این بوده است.1
فداکاری حضرت ابراهیم و گشودن راه حج بر همگان
و بعد میفرماید: ﴿وَأَذِّن فِي ٱلنَّاسِ بِٱلۡحَجِّ يَأۡتُوكَ رِجَالٗا وَعَلَىٰ كُلِّ ضَامِرٖ يَأۡتِينَ مِن كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٖ﴾؛ بیا در میان مردم ندا بده که آنها هم بیایند و بر سر آن سفرهای که ما برای تو گسترانیدهایم بنشینند، و فقط این نعمت را به خودت اختصاص نده و از این نعمت الهی به دیگران هم بچشان و این الطاف خاصۀ پروردگار را که شامل تو شده است، شامل دیگران هم بکن.
حضرت ابراهیم علیه السّلام برای این امر برخاست، سرما و گرما را به جان خرید و دوری و دربهدری را بر خود پسندید که ما امروز بتوانیم به چنین جایی برویم! اگر حضرت ابراهیم نمیآمد و این کعبه را نمیساخت، تا روز قیامت این نعمت فیوضات الهی بر بندگان بسته میشد؛ پس او آمده، این راه را باز کرده، این منزل را گشوده و این در را برای افراد باز کرده است تا در روز قیامت نگویند: خدایا، چرا این مقامی را که به حضرت ابراهیم دادی به ما ندادی؟! خدا میگوید: بفرمایید! برای شما هم باز شده و مسئله برای شما هم مهیا شده است و شما هم همان مرتبهای را پیدا میکنید که او پیدا کرده است! البته درصورتیکه در همان حال و در همان وضعیتی باشیم که او بوده است؛ نه مانند آن کسی که وارد مدینه میشود و پس از سه روز میگوید هنوز به زیارت پیغمبر صلّی اللَه علیه و آله و سلّم مشرّف نشدهام! بسیار تفاوت میکند.
کیفیت و خصوصیت حج ابراهیمی
... ما باید ببینیم اینکه میگویند ”حج ابراهیمی“ حج حضرت ابراهیم چه بوده
- رجوع شود به تفسیر القمی، ج ١، ص ٦٠.
