نور ملکوت حج جلد 2

این، جهت توحیدی است که انسان باید هرچه غیرِ خدا هست را کنار بگذارد و فقط‌وفقط به او توجه داشته باشد و باید بداند که آنچه موجب می‌شود انسان به خود توجه کند و از خود ببیند، تمام اینها بازدارنده و صارف است و همۀ اینها باعث انحراف از طریق است.»¹

ادراک امام از مرتبۀ اعلای توحید در زیارت کعبه

«یک وقت من به مرحوم والد ـ رضوان اللَه علیه ـ گفتم:

امیرالمؤمنین (یا یکی دیگر از ائمه) به مکه تشریف بردند.

ایشان فرمودند:

بگو مشرّف شدند!

این جمله برای من بسیار عجیب بود. خب موقعیت امام علیه السّلام بسیار والاست؛ اصلاً داریم که مکه و عرفات و همۀ اینها برای معرفت امام است؛ زمزم و مشعر و صفا و... همۀ اینها برای رسیدن به ولایت است.² امام باقر علیه السّلام می‌فرماید:

مردم امر شدند که دور این احجار طواف کنند و بعد بیایند ولایتشان را به ما عرضه بدارند.³

تمام اینها به‌خاطر این مسئله است و امام علیه السّلام قلب عالم امکان است. مرحوم والد متوجه این شبهه و سؤال من شدند ـ البته من مطرح نکردم ـ و گفتند:

خود امام نیز برای ادراک توحید به آنجا می‌رود؛ منتها هر کس به‌حسب حال خودش؛ ما به‌حسب حال خودمان، او هم به‌حسب حال خودش. او هم گرچه خودش ولیّ است، منتها این ولیّ می‌رود در آنجا تا آن توحید عالی و مرتبۀ عالی را ادراک کند.