ارتداد در اسلام
تبیین جایگاه ارتداد در اسلام و احکام مترتبه بر آن
کتاب حاضر، دربرگیرندۀ مبانی و مباحث تحلیلی پیرامون مسئلۀ ارتداد در دین مبین اسلام است. این اثر که برگرفته از نوشتهجات و دروس خارج فقه آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّسسرّه) است، ارتداد را از منظر عقلی، فطری و فقهی تحلیل کرده و تفاوت نگاه مکتب اهلبیت علیهمالسلام را با دیدگاههای افراطی و تفریطی در مقولۀ آزادی اندیشه و بیان نشان میدهد. مؤلف در این اثر، مسائل مهمی نظیر تفاوت ارتداد ملی و فطری، نقش علم و عقل و عناد در تحقق موضوع ارتداد و... را در کنار مباحث کلامی و تاریخی بررسی کرده است. این کتاب با ساختاری موضوعی در یک مقدمه و ۹ فصل تدوین شده است.
ارتداد در اسلام
24انقادت له الأُمورُ بِأزمّتِها طَوعًا لأمرِه، یا مَن قامت السّماواتُ والأرَضون مُجیباتٍ لِدعوتِه.»1
و حمد و ثنای بیحد مر ذات بیزوال یگانه معبودی را سزاست که از زمرۀ جمیع خلایق، طبیعت نوعیّۀ بنیآدم را به تاج کرامت: ﴿وَلَقَدۡ كَرَّمۡنَا﴾2 مفتخر نمود؛ و قامت رعنای انسان را در ﴿أَحۡسَنِ تَقۡوِيمٖ﴾3 به دیبای خلافت ربوبی بیاراست؛ و او را به ردای جامعیت تلقّی اسماء و صفات کلّیه، مُرتَدیٰ4 نمود؛ و بدینسان مسجود ملائکۀ سماء و سکّان مَلاء5 اعلی گردانید.
و با ایداع قوای عاقله و مُدرکه و اختیار، مَنهج قویم را از سایر مناهج متکثّره و متعدّده بازشناساند؛ و مستعدّ وصول به فعلیّت تامّه و ظهور استعدادات مکنونه نمود: ﴿قُلۡ هَلۡ يَسۡتَوِي ٱلَّذِينَ يَعۡلَمُونَ وَٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُوْلُواْ ٱلۡأَلۡبَٰبِ﴾.6
- المصباح، کفعمی، ص ٢٧٥؛ البلدالأمین، ص ٣٧٥؛ مهجالدّعوات، ص ٧٥. ترجمه:
«ای کسی که زمام تمام امور به دستش سپرده شده و ازروی طوع و رغبت، مطیع و منقاد وی گشتهاند. و ای کسی که آسمانها و زمین به اجابت دعوتش ایستادهاند.» (محقق) - سوره إسراء (١٧) آیه ٧٠. اسرارملکوت، ج ١، ص ٣٣، تعلیقۀ ١:
﴿وَلَقَدۡ كَرَّمۡنَا بَنِيٓ ءَادَمَ وَحَمَلۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِ وَرَزَقۡنَٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَفَضَّلۡنَٰهُمۡ عَلَىٰ كَثِيرٖ مِّمَّنۡ خَلَقۡنَا تَفۡضِيلٗا﴾.
«و بهتحقیق ما بنیآدم را کرامت بخشیدیم، و آنان را در بیابان و دریا سیر دادیم، و از نعمتهای پاک و طیّب خود روزی گردانیدیم، و بر بسیاری از مخلوقات خود برتری و فضیلت دادیم.» - سوره تین (٩٥) آیه ٤: ﴿لَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ فِيٓ أَحۡسَنِ تَقۡوِيمٖ﴾.
امامشناسی، ج ٥، ص ٨٣:
«بهتحقیق که ما انسان را در نیکوترین قوامی آفریدیم.» - لغتنامۀ دهخدا: ردا پوشیده.
- فرهنگابجدی: عالمِ ارواحِ مجرّده.
- سوره زمر (٣٩) آیه ٩. اللَهشناسی، ج ٢، ص ٢٠٨:
«بگو: آیا یکسان هستند کسانی که میدانند و کسانی که نمیدانند. فقط صاحبان عقل و اندیشه میباشند که به ذکر خدا متذکّر میگردند!»
- المصباح، کفعمی، ص ٢٧٥؛ البلدالأمین، ص ٣٧٥؛ مهجالدّعوات، ص ٧٥. ترجمه:
