نوروز در جاهلیت و اسلام

 برای توضیح و بحث در این روایت که به صُور مختلف در اتقان و ضعف، وارد شده است مناسب است سخن مرحوم والد ـ رضوان الله علیه ـ را در جلد پانزده امام شناسی (در نقد کلام مرحوم آیة الله سیّد محسن امین عاملی که در قرائت ادعیه‌ای که سند آنها ضعیف می‌باشد، تمسّک به قاعدۀ تسامح در ادلّۀ سنن کرده است) بیاوریم:

در اینجا مرحوم امین می‌خواهد استناد کند در جواز قرائت ادعیۀ ضعیفة السّند، به قاعدۀ تسامح در مستحبّات؛ و در این استناد اشکال است. توضیح آنکه در وسائل الشّیعه، مجموعاً ٩ روایت نقل می‌نماید در این باب.

اوّل آنها این روایت است که:

«من بلَغه شیءٌ من الثّواب علی شیءٍ من الخیر فعمِل به، کان له أجر ذلک، و إن کان رسولُ الله صلّی الله علیه و آله و سلّم لم یقُله» ـ الحدیث.

علمای أعلام بدین روایات عمل نموده‌اند؛ زیرا که اصل صدور آنها از معصوم مسلّم می‌باشد، بعضی از آنها صحیحه و بعضی موثّقه و بعضی ضعیفه هستند. و چون صدورشان قطعی است ما در آن تردید و شک نداریم، ولی اشکال در دلالت آنها می‌باشد که چقدر توسعه دارد و دایرۀ شمول آنها چقدر گسترش دارد؟ آیا فرا می‌گیرد هر عمل مستحبّی را که راوی ضعیف و مجهول الحال و خارج از وثوق و اعتماد روایت کرده باشد، گرچه یزید بن معاویه باشد و ما را با جعل روایتی بر اساس تسامح در ادلّۀ سنن به مقاصد و منویّات خود سوق دهد و این روایت موجب بدعت‌ها گردد و آیین و سنّت اسلام را واژگون نماید؟! همان‌طور که امروزه دیده می‌شود با نقل روایت ضعیف از معلّی‌ بن خنیس عید نوروز را رسمیّت داده‌اند و غسل و دعا را در آن مستحب پنداشته‌اند، و به قدری این تسامح قوّت گرفته است تا ستون‌های عظیم سنّت‌های محقَّقه را فرو کوفته و منهدم نموده است. و یا اینکه اصولاً مصبّ این روایات و دلالت آنها و شمول آنها جای دگری است.

انقیاد، هم‌درجۀ اطاعت است، همان‌طور که تجرّی همانند معصیت می‌باشد

مفاد این روایات مفاد بحثی است اصولی که: انقیاد هم‌درجۀ اطاعت است، همان‌طور که تجرّی هم‌وزن معصیت می‌باشد.