رسالۀ عمرۀ مفرده
بحثی فقهی در عدم رجحان تکرار عمره مفرده
کتاب «عمره مفرده» اثر نفیس حضرت آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس‌سره می‌باشد. در این کتاب با ذکر دلیل و تبیین شواهد، بیان می‌شود که تکرار عمره در یک ماه جایز نمی‌باشد. ولی مهمترین مطالب این کتاب حول محورِ «فقه صحیح و فقه غیر صحیح» است. اهم مطالب مندرج در این کتاب: • تفاوت چشمگیرِ نگرشِ فقهیِ «اهل عرفان و اولیای الهی» با نگرش فقهیِ «علمای اهل ظاهر» • فقیه باید مراقب باشد که سلیقۀ شخصی و پیش‌فرضها در فتوای وی دخالت نداشته باشد، و فضای محیط و اطرافیان در نحوۀ استنباط او تعیین کننده نباشد. • مجتهد باید روحش متصل به عالم توحید، و نفس او تهذیب شده و قلب او نورانی باشد که این مسئله در کیفیت شناخت احکام الهی بسیار مؤثر است. • وظیفۀ مجتهد این است که ملاک و فلسفۀ احکام را برای مکلف تبیین کند. • او باید بین احکام شخصی و احکام کلی، فرق گذاشته و احکام شخصی را به دیگر افراد سرایت ندهد. • مجتهد باید به عواقب روحیِ یک تکلیف توجه داشته و در بیانِ حکم، ظرفیت مخاطب را لحاظ کند؛ ممکن است بیان یک حکم، تأثیر سوئی در مخاطب ایجاد کند. • تربیتِ مکلف و هدایت او به سمت روحِ تکالیف، از وظایف مجتهد است. • برخی مستحبات مثل زیارت امام علیه السلام از واجبات مهمتر‌اند اگر چه شارع به جهت مصالحی نمی‌تواند آن را واجب نماید. • نقد نظریه «اقلّ ثواباً» در عباداتی که مکروه شمرده شده است.
رسالۀ عمرۀ مفرده
111مستمع با رفت‌وآمد اشخاص متشتّت نشود و مطلب را به‌خوبی بشنوند.
دوم سلام به مصلّی. با سلام کردن توجه مصلی از بین می‌رود و ارتباط او با خدا قطع می‌شود و چون توجه نمازگزار به پروردگار اهمیت فراوانی دارد، حتی از ادای سلامی که نسبت به آن این‌همه تأکید وجود دارد و در اسلام به‌عنوان شِعار مطرح شده، نهی گردیده است.
گرچه سلام یکی از اسماء پروردگار است و از سلامت و امنیت می‌آید و در قرآن می‌فرماید: ﴿سَلَٰمٞ قَوۡلٗا مِّن رَّبّٖ رَّحِيمٖ﴾1، و اگرچه ﴿قَالُواْ سَلَٰمٗا﴾2 به‌معنای ورود در سِلم و امنیت و راحتی است، اما درعین‌حال نباید حواس مصلی از توجه به پروردگار ـ ولو لحظةًمّا ـ منصرف شود و شارع به این امر رضایت ندارد.
کلام مرحوم قاضی پیرامون ضرورت آرامش برای سالک
روزی مرحوم قاضی ـ رضوان الله علیه ـ در مجلسی راجع به این مسئله صحبت می‌کردند که سالک باید نسبت به حضور قلب خود مراقبۀ زیادی داشته باشد و از سروصدا و امثال‌ذلک دوری کند تا نفس او آرام باشد. در‌این‌موقع شخصی با سنگ به شیشه زد و همین‌که صدای بسیار کمی به اندازۀ یک «تق» بلند شد، ایشان فرمودند: «حتی این صدا برای سالک ضرر دارد!» ممکن است سالک در حال اتصال و توجهی باشد که با شنیدن کمتر‌صدایی آن حال از بین برود و حدّاقل در این جلسه دیگر برنگردد.3
- سوره یس (٣٦) آیه ٥٨. أنوار الملکوت، ج ١، ص ١٨٢:
«درود پروردگارِ بخشنده بر او نازل خواهد شد.» - سوره هود (١١) آیه ٦٩. أنوار الملکوت، ج ٢، ص ٢٧٦:
«گفتند: سلام و درود بر تو.» - جهت اطلاع بیشتر پیرامون ضرورت صمت و سکوت برای سالک راه خدا، رجوع شود به رسالۀ لبّ اللباب در سیر و سلوک اولی اللباب، ص ١٢٦؛ آیین رستگاری، ص ١٣٣ و ١٣٥ و ١٦٠.
- سوره یس (٣٦) آیه ٥٨. أنوار الملکوت، ج ١، ص ١٨٢: