رسالۀ عمرۀ مفرده

 لذا شما می‌بینید شخصی راجع به یک قضیه تابه‌حال به‌نحو خاصی استدلال می‌کرد، اما همین آقا بعد از دو هفته که شرایط عوض می‌شود، با همین صغری و کبری و ترکیب و مونتاژ مقدمات و با همین ترتیب مبانی استنباط، فتوا را از حرمت به وجوب تبدیل می‌کند! چگونه در مدت یکی ‌ـ‌‌‌ دو هفته که هیچ مسئله‌ای عوض نشده است، حرام تبدیل به حلال و حلال تبدیل به واجب می‌شود؟!

 بنده خود در قضایای متعددی شاهد بودم که فردی در ابتدا بر مطالبی استدلال می‌کرد و بعد از گذشت کمتر از ده روز همان شخص با همان میزان آگاهی و وضعیت، به‌نحو دیگری استدلال می‌نمود؛ زیرا این شخص دیگر استقامتش را از دست داده است و لذا با همین معلومات، برداشت، بصیرت و قدرت تفکر هرطور که دیگران بخواهند، مطالب را مطابق با میل آنان ارائه می‌دهد تا به نتیجۀ دلخواه برسد.

حکایتی در تقلب احوال عوام‌الناس

 پیرمردی ـ که فوت کرده است ـ نقل می‌کرد:

من در زمان مصدق در سرچشمۀ طهران شاهد تظاهرات بودم و خودم دیدم که افرادی در روز آمدند و گفتند: «مرگ بر مصدق!» و بعد رفتند در یک‌جا چلوکباب خوردند!

بعدازظهر همان روز هم شخص دیگری گفت: «برای صرف شام به منزل ما بیایید»؛ و بعد همان‌ها که صبح در سرچشمه «مرگ بر مصدق» می‌گفتند، در عصر به وعدۀ چلوکباب شب، «درود بر مصدق» سرمی‌دادند!

 توجه می‌کنید؟! اگر ما را هم رها کنند و افسار را از گردنمان بردارند، همین هستیم. اینجاست که می‌فهمیم فضا خیلی مهم است.

 بنده در طول مصاحبت با مرحوم آقا ـ رضوان الله علیه ـ از این قبیل مطالب زیاد دیده‌ام؛ برخی از افراد اهل‌علم ـ که بعضی‌ از آنها الان هم حیات دارند ـ می‌آمدند و حال و صفایی پیدا می‌کردند و در فضایی قرار می‌گرفتند و با جزم عجیبی سخنانی از اینها سرمی‌زد که انسان تعجب می‌کرد؛ می‌گفتند: «آخر کجا را