رسالۀ عمرۀ مفرده
بحثی فقهی در عدم رجحان تکرار عمره مفرده
کتاب «عمره مفرده» اثر نفیس حضرت آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس‌سره می‌باشد. در این کتاب با ذکر دلیل و تبیین شواهد، بیان می‌شود که تکرار عمره در یک ماه جایز نمی‌باشد. ولی مهمترین مطالب این کتاب حول محورِ «فقه صحیح و فقه غیر صحیح» است. اهم مطالب مندرج در این کتاب: • تفاوت چشمگیرِ نگرشِ فقهیِ «اهل عرفان و اولیای الهی» با نگرش فقهیِ «علمای اهل ظاهر» • فقیه باید مراقب باشد که سلیقۀ شخصی و پیش‌فرضها در فتوای وی دخالت نداشته باشد، و فضای محیط و اطرافیان در نحوۀ استنباط او تعیین کننده نباشد. • مجتهد باید روحش متصل به عالم توحید، و نفس او تهذیب شده و قلب او نورانی باشد که این مسئله در کیفیت شناخت احکام الهی بسیار مؤثر است. • وظیفۀ مجتهد این است که ملاک و فلسفۀ احکام را برای مکلف تبیین کند. • او باید بین احکام شخصی و احکام کلی، فرق گذاشته و احکام شخصی را به دیگر افراد سرایت ندهد. • مجتهد باید به عواقب روحیِ یک تکلیف توجه داشته و در بیانِ حکم، ظرفیت مخاطب را لحاظ کند؛ ممکن است بیان یک حکم، تأثیر سوئی در مخاطب ایجاد کند. • تربیتِ مکلف و هدایت او به سمت روحِ تکالیف، از وظایف مجتهد است. • برخی مستحبات مثل زیارت امام علیه السلام از واجبات مهمتر‌اند اگر چه شارع به جهت مصالحی نمی‌تواند آن را واجب نماید. • نقد نظریه «اقلّ ثواباً» در عباداتی که مکروه شمرده شده است.
رسالۀ عمرۀ مفرده
63یک سال بیشتر زنده بماند و دیگران از این سفره بیشتر استفاده کنند! در این دنیا می‌ماند و به‌اندازه‌ای درد را برای خود می‌خرد که خدا به او عطوفت و رحمت می‌کند و او را می‌برد تا دیگر بیش از این درد نکشد! به‌راستی اینان در چه مرتبه‌ای قرار دارند؟!
البته ما همین‌که بتوانیم در این دو روز دنیا گناه نکنیم و مردم را آزار ندهیم، هنر کرده‌ایم؛ اما از آنجا که: «این‌قدَر هست که بانگ جرسی می‌آید»،1 لذا این معنا را حکایت می‌کنیم تا إن‌شاء‌الله خداوند کم‌کم ما را هم با آن افق‌ها آشنا کند.
احیاگری و هدایت قلب‌ها، هدف امام حسین علیه السّلام از قیام عاشورا
حضرت سیدالشّهدا علیه السّلام امام است و از او چیزی کم نمی‌شود؛ می‌توانست با حفظ امامت و همۀ مقامات دیگر، علی‌اکبر, علی‌اصغر و اباالفضل علیهم السّلام را نیز از دست ندهد ـ مثلاً حضرت در جایی زندگی می‌کرد که شیعیان دور ایشان را می‌گرفتند و واقعۀ کربلا اتفاق نمی‌افتاد و تمام آنان هم به مرتبۀ کمال می‌رسیدند ـ اما حضرت این وضعیت را برای چه کسی انتخاب می‌کند و چرا جریان کربلا و حوادث بعد از آن را به‌وجود می‌آورد؟2 آیا مقصد امام حسین علیه السّلام این است که مقامی را به‌عنوان عوض در قبال این کار بگیرد؟!
- دیوان حافظ، غزل ١٠٥:
کس ندانست که منزلگه معشوق کجاست ** این قَدَر هست که بانگ جرسی می‌آید - واقعۀ کربلا در مقابل وضع اسارت حضرت امام سجّاد و حضرت زینب علیهما السّلام چیزی نبود؛ اسارتی که هر روزِ آن یک عاشورا و کربلا بود! حوادث کربلا با وقایع جریان شام و کوفه نظیر سنگ‌باران شدن، با غل‌وزنجیر راه را طی کردن، کشته یا سقط شدن اطفال در طول مسیر، قابل مقایسه نیست؛ چه بسیار اطفالی که از اهل‌بیت پیغمبر و اصحاب، در طول این مسیرِ غیر قابل تحمل از دنیا رفتند!
- دیوان حافظ، غزل ١٠٥: