رسالۀ عمرۀ مفرده

حضرت هم می‌فرمایند: «هر عملی که در زمان نصب انجام داده‌ای مقبول نیست و تمام نمازهایت را قضا کن و حجّ خود را دوباره انجام بده که هیچ ارزشی ندارد.»

 دیگری توبه می‌کند، اما می‌گوید: «حال که ما توبه کردیم و آمدیم، تو هم قدری چشمانت را ببند و رحم کن!» حضرت به چنین شخصی می‌فرماید: «اگر اعمالت را دوباره انجام دهی بهتر و به رضای خدا نزدیک‌تر است؛ اما اگر هم اعاده نکردی اشکالی ندارد.» ما باید تمام این حالات را با خود تطبیق دهیم و از خداوند بخواهیم که آنی دست ما را رها نکند.

 اما فرد دیگری این‌مقدار اراده را نیز ندارد؛ اگرچه توبه کرده و خدمت حضرت رسیده و دست بوسیده، ولی نمی‌تواند اعمالش را اعاده کند و می‌گوید دیگر گذشته‌ها گذشته است؛ حضرت هم به او می‌فرماید «هر‌کاری که تا حالا کرده‌ای درست است؛ اگر می‌خواهی نمازت را قضا کن و اگر نمی‌خواهی نکن!»

 اگر فقیه بخواهد حقیقت مطلب را در چنین مواردی بداند، علاوه‌ بر فکر به بصیرت باطنی نیز نیازمند است.

 احتمال دوم: مسئلۀ نصب در افراد، مقول به تشکیک است.

 فردی را فرض کنید که بر اساس تبلیغات و شنیده‌ها گاهی حرفی زده و اهانتی کرده است، ولی مرتبۀ نصب در او شدید نبوده است؛ لذا حضرت می‌فرمایند «اعمال تو صحیح است.»

 شخصی دیگر در مجالس مخالفین شرکت داشته و گاه‌گاهی اهانتی هم کرده است؛ حضرت به او می‌فرمایند: «گرچه توبه کرده‌ای، ولی اگر اعمالت را دوباره انجام دهی خوب است.»

 اما دیگری اصلاً خودش رکن و قائد محسوب می‌شده است؛ حضرت به چنین کسی می‌فرماید: «برو هرکاری که تا‌به‌حال انجام دادی را در دریا بریز و دوباره شروع کن.»

 همان‌طور که سابقاً عرض شد، فقیه باید در این موارد با توجه به اختلاف