رسالۀ عمرۀ مفرده

وقتی مردم به هم می‌رسند، به یکدیگر «مبروک» می‌گویند!

کراهت نداشتن صوم عاشورا در زمان امروزه،‌ به‌جهت انتفای ملاک مذکور

 حال اگر این فضا تغییر پیدا کند، و آن ملاکی را که امام صادق علیه ‌السّلام مطرح می‌کنند منتفی شود، دوباره همان ملاک استحسان و مقرّبیت صوم غالب می‌شود و استحباب روزه ثابت می‌گردد. بر‌این‌اساس امروزه که در ایران نه بنی‌امیه‌ هستند و نه مبارکبادی است، چون دیگر آن ملاک وجود ندارد و مقرّبیتی که به‌واسطۀ جوع حاصل می‌شود نیز در اینجا موجود است، فلذا دیگر صوم در روز عاشورا مکروه نخواهد بود.

 بنابراین، اینکه ما مشاهده می‌کردیم بزرگان حتی در روز عاشورا هم روزه می‌گرفتند، به این لحاظ بوده است¹ و آنچه فقهاء فرموده‌اند که «افعالی مانند صلاة در حمام و صوم روز عاشورا و عمرۀ متکرّره در شهر واحد که به آنها نهی تعلق گرفته است، أقلُّ ثواباً خواهد بود» ملاک و معیاری نخواهد داشت.

 نهی شارع إمّا بِلحاظِ ذاتِهِ² و إمّا بِلحاظِ المقارنات و الملاکات الخارجةِ عن الذات،³ به امور مختلف تعلق می‌گیرد. میزان کراهت و یا رضایت مولا را می‌توان از کیفیت امر و نهی او دریافت که آیا اکرام زید مِن‌حیث‌المجموع مورد رضایت و امضای شارع است یا خیر؟ مسئله از دو وجه خارج نیست و درهرصورت با مبنای أقلُّ ثواباً سازگار نمی‌باشد.⁴

 تلمیذ: نظر مرحوم علاّمه برخلاف سایر علماء این بود که روزۀ عاشورا کراهت ندارد؛ اما با توجه به اینکه بنی‌امیه به‌جهت مخالفت با شیعه انگشتر را در