
رساله طهارت انسان
بررسی فنی و فقهی طهارت ذاتی مطلق انسان
کتاب «رساله طهارت انسان» اثر نفیس حضرت آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره میباشد. در این کتاب با ذکر دلیل و بیان شواهد به اثبات رسیده که همه انسان ها اعم از مسلمان و کافر و اهل کتاب، طهارت ذاتیه دارند. نجاست مذکور در متون دینی مربوط به نجاست و کدورت باطنی است نه نجاست ظاهری. و آنچه در آیه کریمۀ { انما المشرکون نجس} ذکر شده صرفاً به جهت مسائل سیاسی و قذارتهای روحی و معنوی است و برای این مدعیٰ شواهدی کثیر، برخاسته از قرآن و روایات و تاریخ و سیره ائمه اطهار علیهم السلام، ذکر شده است. • اهم قرائن و شواهدی که بدان استناد شده: کثرت استعمال لفظ نجس در معنای نجاست باطنی در متون دینی، عدم ممانعت از ورود مشرکین به مسجد الحرام و مناظرۀ اهل بیت علیهمالسلام با ملحدین در این مکان مقدس، جواز همغذا شدن با مشرکین، جواز اطعام مشرکین به مسلمین، جواز بردهگرفتن از کفار و مشرکین و اهل کتاب، جواز دایه گرفتن اهل کتاب و مشرکین برای بچهشیرخوار؛ و سایر شواهد و قرائن. • مضاف بر این، مؤلف محترم به نقد و بررسی آراء و انظار علماء و فقهاء نیز پرداخته و مواضع خبط و خطای آنها را نیز متذکر شدهاند.
رساله طهارت انسان
141نحن و إن کُنّا ثاوِینَ بمکانِنا النّائی عن مساکنِ الظّالمینَ حسَبَ الّذی أراناهُ اللَه تعالیٰ لنا من الصّلاحِ و لشیعتِنا المُؤمنینَ فی ذلک مادامَت دَولةُ الدّنیا للفاسقینَ، فإنّا نُحیطُ عِلمًا بأنبائِکم و لا یَعزُبُ عنّا شَیءٌ من أخبارِکم... إنّا غیرُ مُهمِلینَ لِمُراعاتِکم و لا ناسینَ لذِکرکم؛ و لولا ذلک لَنَزَلَ بِکُمُ اللَّأْواءُ و اصطَلَمَکُمُ الأعداءُ... .1
مضافاً به اینکه خود امام علیه السّلام وقتی که از آن حضرت راجع به تکبیر بعد از تشهّدِ اوّل، قبل از قیام به رکعت ثالثه سؤال شد، فرمودند:
الجوابُ: إنّ فیه حدیثَینِ: أمّا أحَدُهما: فإنّه إذا انتَقَلَ مِن حالةٍ إلیٰ حالةٍ أُخریٰ، فعلیهِ تکبیرٌ؛ و أمّا الآخَرُ: فإنّه رُوِیَ: أنّه إذا رفَعَ رأسَه من السّجدةِ الثّانیةِ فکبَّرَ ثمّ جلَسَ ثمّ قام، فلیس علیه للقیامِ بعدَ القُعودِ تکبیرٌ. و کذلک التّشهّدُ الأوّلُ یَجری هذا المَجریٰ. و بأیِّهما أخَذتَ من جِهةِ التّسلیمِ کان صَوابًا.2
و همینطور در موارد عدیدهای امام علیه السّلام افراد را به همین احکام ظاهریِ مستنبط از روایات و أدلّه سوق دادهاند، چنانچه در جای خود مبیَّن است.
و اگر مقصود از لطف، توضیح و تبیین امام علیه السّلام در مقام فتوا و صرفاً
- الخرائج و الجرائح، ج ٢، ص ٩٠٢. ترجمه:
«ما اگرچه تا وقتی حکومت دنیا در دست فاسقین است بر حسب آنچه که خداوند برای ما و شیعیانمان صلاح دیده و به ما نشان داده است، در مکانی دور از مساکن ظالمین زندگی میکنیم, امّا بر احوال شما احاطۀ علمی داریم و چیزی از اخبار شما از ما پنهان و مخفی نمیماند؛ ما در مراعات شما اهمال و کوتاهی نمیکنیم و یاد شما را فراموش نمینمایی و اگر اینطور نبود، شدائد بر شما وارد شده و دشمنان نابودتان میکردند.» (محقّق) - الغیبة، شیخ طوسی، ص ٣٧٩. ترجمه:
«در این مورد دو حدیث وارد شده است: حدیث اوّل: وقتی مصلّی از حالتی به حالت دیگر منتقل میشود، باید تکبیر بگوید؛ حدیث دوم: روایت شده است که: اگر سرش را از سجدۀ دوّم برداشت و تکبیر گفت و سپس نشست و بعد ایستاد, لازم نیست برای ایستادنِ بعد از رکوعش تکبیر بگوید. و تشهّد اوّل نیز به همین ترتیب است. و به هر کدام از این دو از روی تسلیم عمل کنی، صحیح است.» (محقّق)
- الخرائج و الجرائح، ج ٢، ص ٩٠٢. ترجمه:
