
رساله طهارت انسان
بررسی فنی و فقهی طهارت ذاتی مطلق انسان
کتاب «رساله طهارت انسان» اثر نفیس حضرت آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره میباشد. در این کتاب با ذکر دلیل و بیان شواهد به اثبات رسیده که همه انسان ها اعم از مسلمان و کافر و اهل کتاب، طهارت ذاتیه دارند. نجاست مذکور در متون دینی مربوط به نجاست و کدورت باطنی است نه نجاست ظاهری. و آنچه در آیه کریمۀ { انما المشرکون نجس} ذکر شده صرفاً به جهت مسائل سیاسی و قذارتهای روحی و معنوی است و برای این مدعیٰ شواهدی کثیر، برخاسته از قرآن و روایات و تاریخ و سیره ائمه اطهار علیهم السلام، ذکر شده است. • اهم قرائن و شواهدی که بدان استناد شده: کثرت استعمال لفظ نجس در معنای نجاست باطنی در متون دینی، عدم ممانعت از ورود مشرکین به مسجد الحرام و مناظرۀ اهل بیت علیهمالسلام با ملحدین در این مکان مقدس، جواز همغذا شدن با مشرکین، جواز اطعام مشرکین به مسلمین، جواز بردهگرفتن از کفار و مشرکین و اهل کتاب، جواز دایه گرفتن اهل کتاب و مشرکین برای بچهشیرخوار؛ و سایر شواهد و قرائن. • مضاف بر این، مؤلف محترم به نقد و بررسی آراء و انظار علماء و فقهاء نیز پرداخته و مواضع خبط و خطای آنها را نیز متذکر شدهاند.
رساله طهارت انسان
68صرفاً بر اساس عدم امضا و رضایت شارع به اختلاط و رفت و آمد و حشر و نشر با آنها میباشد، و در این مسئله جای تردیدی وجود ندارد؛ چنانچه از مفاد ﴿وَإِنۡ خِفۡتُمۡ عَيۡلَةٗ فَسَوۡفَ يُغۡنِيكُمُ ٱللَهُ مِن فَضۡلِهِۦٓ﴾،1 میتوان این معنا را استنباط نمود. و اللَه العالم.
اقوال اهل سنّت در نجاست ظاهری و نجاست ذاتی مشرکان
و امّا در اهل سنّت، بسیاری از آنها قائل به نجاست ظاهری مشرکین و غیر مشرکین، از این آیۀ شریفه هستند؛ و افرادی نیز قائل به طهارت آنها میباشند.
فخر رازی2 و ابنرشد3 و ابنحزم اندلسی4 از جمله قائلین به نجاست ذاتی مشرکان میباشند. و امّا از جمله قائلین به طهارت ذاتی مشرکان میتوان به افراد زیر اشاره نمود:
١) عبدالرّحمن الجزیری در کتاب الفقه علی المذاهب الأربعة؛ وی در جلد ١، صفحۀ ٦ میگوید:
و الأشیاءُ الطّاهرةُ کثیرةٌ: منها الإنسانُ، سَواءٌ کان حَیًّا أو مَیِّتًا؛ کما قال تعالیٰ: ﴿وَلَقَدۡ كَرَّمۡنَا بَنِيٓ ءَادَمَ﴾.5 أمّا قولُه تعالیٰ: ﴿إِنَّمَا ٱلۡمُشۡرِكُونَ نَجَسٞ﴾، فالمرادُ بهِ النَّجاسةُ المعنویّةُ الّتی حَکَمَ بها الشّارعُ، و لیس المرادُ أنّ ذاتَ المشرکِ نَجِسةٌ کنَجاسةِ الخِنزیرِ.6
- سوره توبه (٩) آیه ٢٨. امام شناسی، ج ٦، ص ١٣٣:
«و اگر شما خوف و هراسی از تنگدستی و عائلهمندی دارید، پس به زودی خداوند اگر بخواهد شما را از فضل خود غنی و بینیاز میگرداند.» - التّفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، ج ١٦، ص ٢١.
- بدایة المجتهد، ج ١، ص ٢٧.
- المحلّی، ج ١، ص ١٢٩.
- سوره إسراء (١٧) آیه٧٠.
- الفقه علی المذاهب الأربعة و مذهب أهل البیت علیهم السّلام، ج ١، ص ٦٤. ترجمه:
«اشیاء طاهر و پاک فراواناند؛ از جملۀ آنها انسان است، چه زنده باشد یا مرده، همانگونه که خداوند متعال میفرماید: ﴿همانا بنیآدم را گرامی داشتیم.﴾
امّا منظور از نجاست در این آیۀ شریفه که میفرماید: ﴿مشرکین نجس هستند.﴾ نجاست معنویّه است که شارع مقدس، آن را بیان نموده است؛ نه اینکه مراد این باشد که ذات مشرکین همانند خوک، نجس باشد.» (محقّق)
- سوره توبه (٩) آیه ٢٨. امام شناسی، ج ٦، ص ١٣٣:
