
رساله طهارت انسان
بررسی فنی و فقهی طهارت ذاتی مطلق انسان
کتاب «رساله طهارت انسان» اثر نفیس حضرت آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره میباشد. در این کتاب با ذکر دلیل و بیان شواهد به اثبات رسیده که همه انسان ها اعم از مسلمان و کافر و اهل کتاب، طهارت ذاتیه دارند. نجاست مذکور در متون دینی مربوط به نجاست و کدورت باطنی است نه نجاست ظاهری. و آنچه در آیه کریمۀ { انما المشرکون نجس} ذکر شده صرفاً به جهت مسائل سیاسی و قذارتهای روحی و معنوی است و برای این مدعیٰ شواهدی کثیر، برخاسته از قرآن و روایات و تاریخ و سیره ائمه اطهار علیهم السلام، ذکر شده است. • اهم قرائن و شواهدی که بدان استناد شده: کثرت استعمال لفظ نجس در معنای نجاست باطنی در متون دینی، عدم ممانعت از ورود مشرکین به مسجد الحرام و مناظرۀ اهل بیت علیهمالسلام با ملحدین در این مکان مقدس، جواز همغذا شدن با مشرکین، جواز اطعام مشرکین به مسلمین، جواز بردهگرفتن از کفار و مشرکین و اهل کتاب، جواز دایه گرفتن اهل کتاب و مشرکین برای بچهشیرخوار؛ و سایر شواهد و قرائن. • مضاف بر این، مؤلف محترم به نقد و بررسی آراء و انظار علماء و فقهاء نیز پرداخته و مواضع خبط و خطای آنها را نیز متذکر شدهاند.
رساله طهارت انسان
77استدلال به روایات باب، و اشکالات آنها
دلیل دوّم: روایات وارده در باب و کیفیّت دلالت آنها میباشد.
ناگفته نماند روایات وارده از معصومین علیهم السّلام، هم از جهت سند و هم از جهت دلالت در مراتب مختلف قرار دارند، بهنحویکه طریق استفاده را مشکل و راه اجتهاد را دشوار نموده است؛ حتّی فقیهی همچون صاحب جواهر الکلام که حکم به نجاست مشرکین و اهلکتاب را در ابتدای بحث از زمرۀ بدیهیّات و ضروریّات مذهب میشمارد و بحث و نِقاش را در این موضوعْ تطویل بلاطائل میپندارد، در آخر بحث، روایات طهارت را از هر حیث مقدّم بر روایات نجاست میشمارد و صرفاً به جهت انعقاد اجماعْ آنها را طرح، و حکم به نجاست مشرکین و اهلکتاب میدهد.
اینک ما به بررسی روایات پرداخته و جایگاه هر دسته را مشخّص، و نتیجه را به عون و قوّۀ الهی مبرهَن مینماییم.
روایاتی در نص یا ظهور بر طهارت اهلکتاب و غیره
دستۀ اوّل: روایاتی است که نصّ بر طهارت و یا ظهور کافی در طهارت اهلکتاب و غیره دارد.
١. محمّدُ بنُ یعقوبَ، عن محمّدِ بنِ یحییٰ، عن أحمد بنِ محمّدٍ، عن علیّ بنِ الحَکَمِ، عن معاویةَ بنِ وَهَبٍ، عن زکریّا بنِ إبراهیمَ قال:
«کُنتُ نصرانِیًّا فَأسلَمتُ، فقُلتُ لِأبیعبداللَه علیه السّلام: إنّ أهلَ بَیتی علیٰ دینِ النّصرانیّةِ فَأکونُ معهم فی بیتٍ واحدٍ و آکُلُ مِن آنِیَتِهم؟ فقال لی علیه السّلام: ”أ یَأکُلونَ لَحمَ الخنزیرِ؟“ قُلتُ: لا. قال: ”لا بَأسَ.“»1
- وسائل الشّیعة، ج ٣، ص ٥١٧. ترجمه:
«زکریّا بن ابراهیم نقل میکند: من نصرانی بودم و اسلام آوردم، به امام صادق علیه السّلام عرض کردم: خانوادۀ من نصرانی هستند آیا من با آنان در یک خانه زندگی کنم و در ظروف آنان غذا بخورم؟ حضرت فرمودند: ”آیا گوشت خوک میخورند؟“ گفتم: نه. فرمودند: ”اشکالی ندارد.“» (محقّق)
- وسائل الشّیعة، ج ٣، ص ٥١٧. ترجمه:
