
رساله طهارت انسان
بررسی فنی و فقهی طهارت ذاتی مطلق انسان
کتاب «رساله طهارت انسان» اثر نفیس حضرت آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره میباشد. در این کتاب با ذکر دلیل و بیان شواهد به اثبات رسیده که همه انسان ها اعم از مسلمان و کافر و اهل کتاب، طهارت ذاتیه دارند. نجاست مذکور در متون دینی مربوط به نجاست و کدورت باطنی است نه نجاست ظاهری. و آنچه در آیه کریمۀ { انما المشرکون نجس} ذکر شده صرفاً به جهت مسائل سیاسی و قذارتهای روحی و معنوی است و برای این مدعیٰ شواهدی کثیر، برخاسته از قرآن و روایات و تاریخ و سیره ائمه اطهار علیهم السلام، ذکر شده است. • اهم قرائن و شواهدی که بدان استناد شده: کثرت استعمال لفظ نجس در معنای نجاست باطنی در متون دینی، عدم ممانعت از ورود مشرکین به مسجد الحرام و مناظرۀ اهل بیت علیهمالسلام با ملحدین در این مکان مقدس، جواز همغذا شدن با مشرکین، جواز اطعام مشرکین به مسلمین، جواز بردهگرفتن از کفار و مشرکین و اهل کتاب، جواز دایه گرفتن اهل کتاب و مشرکین برای بچهشیرخوار؛ و سایر شواهد و قرائن. • مضاف بر این، مؤلف محترم به نقد و بررسی آراء و انظار علماء و فقهاء نیز پرداخته و مواضع خبط و خطای آنها را نیز متذکر شدهاند.
رساله طهارت انسان
83عن آنِیةِ أهلِ الذِّمّةِ و المجوسِ، فقال: ”لا تَأکُلوا فی آنِیَتِهم، و لا من طعامهِمُ الّذی یَطبُخونَ، و لا فی آنیَتِهمُ الّتی یَشرَبونَ فیها الخَمر.“»1
در این روایت، گرچه صدر آن نهی از مباشرت با ظروف اهلکتاب است، الاّ اینکه در ذیلْ اختصاص اجتناب را به ظروفی که مُعَدّ برای شرب خمر است، داده است. و در غیر اینصورت، تفصیل بین ظروفی که در آن غذا میخورند و یا شراب، دیگر موردی نمیداشت. و لذا میتوان این روایت را از جملۀ روایاتی که ظهور در طهارت اهلکتاب دارند، به حساب آورد.
١٢. و عنه، عن أحمدَ بنِ محمّدٍ، عن علیِّ بنِ الحَکَمِ، عن عبداللَه بنِ یحیَی الکاهلیِّ قال: «سَألتُ أباعبداللَه علیه السّلام عن قومٍ مسلمین یَأکُلونَ و حَضَرَهم رَجلٌ مجوسِیٌّ، أ یَدعونه إلیٰ طعامِهم؟ فقال: ”أمّا أنا فلا أُواکِلُ المجوسیَّ، و أکرَهُ أن أُحرِّمَ علیکُم شیئًا تصنَعونه فی بلادِکُم.“»2
دلالت بسیاری از این روایات بر کراهت تماس با اهلکتاب
در این روایت نیز إشعار بر طهارت اهلکتاب، ظاهر است؛ زیرا:
اوّلاً: امام علیه السّلام در پاسخ سؤال میفرماید: «من اینکار را نمیکنم!» و اگر نجاست اهلکتاب نزد امام علیه السّلام مسلّم بود، دیگر این عبارت چه معنایی دارد؟! حضرت باید بفرماید: جایز نیست و باید ترک شود.
- وسائل الشّیعة، ج ٣، ص ٤١٩. ترجمه:
«محمّد بن مسلم میگوید: از امام باقر علیه السّلام راجع به ظروف اهل ذمّه و مجوس پرسیدم، فرمودند: ”در ظرفهای آنها غذا نخورید، و از غذایی که میپزند نیز نخورید، و از ظروفی که در آنها شراب میخورند نیز نخورید!“» (محقّق) - وسائل الشّیعة، ج ٣، ص ٤١٩. ترجمه:
«عبدالله بن یحیای کاهلی گفت: از امام صادق علیه السّلام راجع به عدّهای مسلمان که در حال غذا خوردن هستند و شخصی مجوسی در نزد آنان حاضر میگردد، پرسیدم که آیا او را به غذای خود دعوت کنند؟ حضرت فرمودند: ”من با مجوسی همغذا نمیشوم، امّا اکراه دارم از اینکه کاری را که شما در شهرهای خود انجام میدهید، بر شما حرام کنم.“» (محقّق)
- وسائل الشّیعة، ج ٣، ص ٤١٩. ترجمه:
