
امام شناسی ج8
جلد هشتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش سوم از موضوع غدیر: تفسیر آیۀ اکمال» و «مسئله غصب خلافت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. همترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ اکمال : الیوم اکملتُ لَکُم دِینَکم • روایات اَعلام شیعه و بزرگانی از عامه درباره نزول آیۀ اکمال دین • مراد از نعمت، ولایت است • تهنیت عمر و ابوبکر و اقرار به ولایتِ علیبنابیطالب علیهالسلام • وجوه مختلف بطلان رأیگیری در سقیفه • امیرالمؤمنین لقب خاص علیبنابیطالب است • امیرالمؤمنین همچون رسول خدا عاشق هدایت مردم بود • لفظ روحانی و روحانیت در اسلام نیست و از اصطلاحات نصاریٰ است • امیرالمؤمنین علیهالسلام میزان سنجش نیکیها و زشتیها است • روایات وارده درباره اینکه مردم با ولایت امتحان میشوند
امام شناسی ج8
15خُدرى همین مضمون را مفصّلتر و با پنج بیت از شعر حَسّان بن ثابت روایت مىكند.1
و ابن عساكر با سند خود همین مضمون را روایت مىكند.2
روایات خطیب بغدادى و ابن عساكر و ابن مردویه درباره آیه اكمال دین
و سیوطى در «الدُّرُّ الْمَنْثُور» از ابن عساكر و ابن مردویه هر دو از أبو سعید خُدرى روایت مىكند كه قَالَ: لَمَّا نَصَبَ رَسُولُ اللهِ صَلّى اللَه عَلیهِ (وَ آله) و سَلّمَ عَلِیا یوْمَ غَدِیرِ خُمٍّ فَنَادَى لَهُ بِالْولَایة، هَبَطَ جَبْرَئیلَ عَلَیهِ السَّلام بِهَذِهِ الْآیة: ﴿الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ﴾.3
«چون رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله على را در روز غدیر خمّ نصب كرد و براى او به ولایت ندا كرد جبرائیل علیه السّلام آیه ﴿الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ﴾ را فرود آورد.»
و حاكم حسكانى نیز با سند دیگر خود از أبو هُرَیرِة روایت كرده است كه قَالَ: مَنْ صَامَ ثَمَانِیة عَشَرَ4 مِنْ ذِى الْحِجَّة کتِبَ لَهُ صِیامُ سِتَینَ شَهْراً، وَ هُوَ یوْمُ غَدیرِ خُمٍّ لَمَّا اخَذَ النَّبىُّ صَلى اللهُ عَلَیهِ وَ آلهِ بِیدِ عَلِىِ فَقَالَ: أَلَسْتُ وَلىَّ الْمُؤمِنینَ؟ قَالُوا: بَلىَ یا رَسُولَ اللهُ! فَقَالَ: مَنْ کنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلىُّ مَوْلَاهُ
فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ: بَخً بَخً لَک یا بْنَ أبِى طَالِبٍ أصْبَحْتَ مَوْلَاىَ وَ مَوْلَى کلِّ مُؤْمِنٍ. وَ أنْزَلُ اللَه: ﴿الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي﴾5
«هر كس روز هجدهم ماه ذو الحجّة را روزه بگیرد ثواب شصت ماه روزه براى او نوشته مىشود، و آن روز، روز غدیر خمّ است كه چون پیغمبر دست على را گرفت و گفت: آیا من وَلىّ مؤمنین نیستم؟! گفتند: آرى اى رسول خدا! پیامبر فرمود: هر كس كه من مولاى اویم على مولاى اوست.
عمر بن خطّاب گفت: بَه بَه آفرین آفرین بر تو اى پسر أبو طالب! صبح كردى در حالى كه مولاى من و مولاى هر مرد مؤمنى هستى! و خداوند این آیه را فرستاد: ﴿الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي﴾.»
- همان کتاب ١٢، حديث ٤٠، ص ٧٤ و ص ٧٥
- «تاريخ دمشق» تاريخ أميرالمؤمنين عليه السّلام ج ٢، حديث ٥٨٥، ص ٨٥ و ص ٨٦.
- «الدُّرّ المنثور»، ج ٢، ص ٢٥٩.
- ثامن عشرة صحيح است فلهذا در ترجمه تصحيح شد.
- «شواهد التَّنزيل»، ج ١، حديث ٢١٣، ص ١٥٨.
